Jaargang 23, Nummer 6
Juni 2001
Afz:Krabbenbosweg 53
7555 EC Hengelo
Port Betaald
PTT Post

Twente Beam

Maandblad van de afdeling Twente van de Veron (A 40)

Afdelingsbestuur:								         
Erik vanWette	        PA3GVF	Voorzitter/Bijz. activiteiten		053-4339887
Anne-Marie Wieringa	PA3FNB	Secretaris/Ledenadmin.		        074-2434863
Piet Westen	        PAPCW	Penningmeester		                074-3766870
Gerrit Veneberg	        PAGJV	Vice-voorz./Contacten Hamnus		0546-564222
Bram van den Berg	PBAOK	Alg.Adviseur/Repeater/		        074-2667577
		                Bijz. activiteiten
Ton Verboom	        PA3DGL	Jeugd en radio/Public relations/	0546-863828
		                Voorlichting onderwijs
Remy Denker	        PA3AGF	Red. TB/Bibliotheek/NL-zaken		0546-825001
Willy Braamhaar	        PB1WB	Clubstation/First Operator/Twente Ronde	
                 	        Tel. bereikbaar van  9.00 -16.00 uur    074-2424736
Waddy van der Meer	PA2WCL	Cursussen/Excursies/Meetings		053-4312554

De E-mail adressen van de bestuursleden zijn:   Call@amsat.org

Correspondentie-adres:	Krabbenbosweg 53, 7555 EC, Hengelo
Giro:	180633 	t.n.v. Penningm. afd.Twente v/d Veron, Delden
	1295526	t.n.v. Twente Beam, Delden
	3777519	t.n.v. Activiteiten afd. Twente v/d Veron, Enschede

Internet:		www.veron.nl/afdeling/twente

Beheer Hamnus:		Arnold Koelman,    PA1AK	053-4762288

Twente Beam:
Redactie:	        PA3GRT	Hans Meulenbroek	074-2667868
	                PAKKD	Jan Kampkuiper		074-2781051
            		                         b.g.g. 074-2781050
	                PA3AGF	Remy Denker		0546-825001
	                PE2HS	Henny Schulten		074-3762523
Inbinden/verzenden	PA3EPS	Paul Scholten  		0541-530759
Advertentie manager	PD5HB	Henry Bolster		074-2508226

Redactie-adres:	Henny Schulten, PE2HS, Speenkruid 14, 7491 LB Delden
	Home BBS Packet: PI8DAZ#TWE.NLD.EU
	E-mail :  pe2hs@amsat.org n pa0kkd@amsat.org
		naar beide adressen sturen svp!!!

Overname van artikelen en/of schema's is met bronvermelding toegestaan.


 
Uiterste inleverdatum kopij volgend nummer:  zondag  26 aug. 2001
  Inhoudsopgave.
 
 Van de redactie               3
 Nieuw Nationaal Antennebeleid 4
 Agenda                        5
 Veron promotie                6
 QRZ occasions                 7
 Uitnodiging voor de meeting   8
 Nieuwe leden                  8
 Mail alias                    9
 Radio Nederland Wereldomroep 11
 Nanobedrading                12
 Simm's                       13
 Bestuursmededelingen         17
 Afstellingen aan de teleport 9 17
 Afdelingsinformatie          19



Van de redactie
 
De een is alleen genteresseerd  in technische artikelen de ander leest alles in de Twente Beam. Er is niets tegen verschillende interesses, integendeel, maar toch zou ik elke radioamateur willen aanraden het artikel van het bestuur over het nationaal antennebeleid niet over te slaan. Immers vroeg of laat krijgen wij bijna allemaal met buitenantennes te maken en het zou jammer zijn dat onze wensen dan geblokkeerd zouden worden doordat we op het moment dat de regels vastgesteld werden niet alert zijn geweest.
Dit is de laatste Twente Beam voor de zomerstop. De redactie wenst iedereen een fijne vakantie en als u in deze zomerperiode iets, schriftelijk of praktisch, in elkaar geknutseld hebt, denk dan aan de uiterste inleverdatum voor kopij.
Henny 
 


Nieuw Nationaal antennebeleid.
 
Het ministerie van Verkeer en Waterstaat heeft een nieuwe antennebeleid opgesteld.
Dit was kennelijk nodig omdat oude bepalingen in o.a. de woningwet niet meer voldeden.
Veel gemeentes zijn de afgelopen jaren overstelpt met bouwaanvragen voor antennemasten voor GSM netwerkproviders.   De behoefte aan meer opstelpunten wordt met de komst van het UMTS gebeuren alleen maar groter. Aan de andere kant is er een nationale discussie ontstaan over de stralingsveiligheid van dit soort zendinstallaties. Vragen over het niveau van de elektromagnetische straling in samenhang met geldende normen zijn frequent gesteld.
Het Nationaal antennebeleid is in feite alleen bedoeld voor antenne-installaties ten behoeve van de grote draadloze netwerken. Het is niet van toepassing op zendinstallaties voor particulier of kleinschalig besloten gebruik.
Zo zou het moeten zijn. Echter het bestuur is door een alerte reactie van een van onze leden gewezen op nieuw beleid van de gemeente Hengelo. Inmiddels heeft het bestuur contact opgenomen met PAGMM en deze heeft namens het hoofdbestuur een reactie aan de gemeente gestuurd waarin gewezen wordt op de juiste interpretatie van het nieuwe antennebeleid.
Het bestuur vermoedt dat de gemeentes deze nieuwe regelgeving niet altijd op een correcte manier zullen interpreteren.  
Derhalve doen we een beroep op uw alertheid. Ziet u in de lokale krant een publicatie over een plaatsingsbeleid in uw gemeente en u vertrouwt het niet, stuur dan een kopie van het bericht naar het bestuur .Wij raden u echter aan om niet zelf acties te ondernemen door met de betreffende gemeente over het beleid  te corresponderen. Ook het bestuur is volgens de statuten niet gerechtigd hier zelf op te reageren. Wij zullen ervoor zorgen dat de gemeente op een gepaste manier gewezen wordt op een correcte interpretatie. 
Een landelijke georganiseerde vereniging zoals de VERON kan in deze meer bereiken dan u als individu. Derhalve het advies om in eerste instantie met het bestuur contact op te nemen. Een briefje met een kopie van het artikel naar de secretaris is voldoende.
Wilt u echter zelf in het bezit komen van dit nieuwe beleid dan kan dit gratis worden besteld door contact op te nemen met het Min van V&W. Tel 070-3517086.
Namens het bestuur,  Remy,  PA3AGF
 
 
 
Agenda (zie ook de website)
27 juni  Afdelingsbijeenkomst. Lezing door PA3BPT over oplaadbare accu's.
29 juni t/m 1 juli 26e Hamradio / Hamtronic te Friedrichshafen (Dld)
24-26 aug. DNAT  te Bad Bentheim.
29 aug  Afdelingsbijeenkomst. Onderling QSO (met vankantiebelevenissen).
22 sep 20e  Radio en Onderdelenmarkt, Antennemeetdag en Amateurtreffen afd.    Meppel in het wegrestaurant "de Lichtmis
13 okt.  Dag van de Amateur
21 okt  Jota
31 okt  Afdelingsbijeenkomst. Zelfbouwtentoonstelling
28 nov. Afdelingsbijeenkomst. Veiling 
 

 
VERON Promotie 
door PA3EPQ
Zaterdag 19 mei  had de VERON afdeling TWENTE twee kramen ter beschikking gekregen op de braderie in Klein Driene te Hengelo  om de radiohobby te promoten. Dit maal niet voor het pand van TessaTronic aan de Oude Postweg maar op een groot grasveld aan de Josef Haydnlaan. Eerst waren de weersvooruitzichten niet zo gunstig maar die zaterdag bleef het droog en zo nu en dan kwam zelfs de zon even kijken zodat het toch nog een mooie dag werd. Van Anne-Marie, PA3FNB, had ik de VERON vlag en nog wat folders gekregen.
Om 10 uur begon de happening maar veel amateurs waren nog niet aanwezig. Ad, PA3GEF, had beloofd te komen met zijn radiowagen en was dus selfsupporting zodat zijn kraam kon worden afgebroken. Ook Paul, PA3EPS, zou komen als hij zijn antennes mocht showen. Dit kwam goed uit omdat we nu  meteen een antennemast hadden. Dan maar eens roepen op PI3TWE en ja hoor de jongens waren al onderweg naar de Oude Postweg. Nadat  heel uitvoerig  via PI3TWE uitgelegd was waar men nu wel moest zijn kon het optuigen beginnen. Omdat dit mijn eerste keer was, had ik het nodige vergeten o.a. een kleedje op de kraam. Maar aangezien Paul dit vaker doet mocht ik bij hem thuis twee kleedjes ophalen. En als ik dan toch ging  haal dan ook het APRS gebeuren maar op. Paul kreeg echt de smaak te pakken.
Zoals gezegd was Ad selfsupporting en handig werd de auto met aanhanger naast onze kraam gemanoeuvreerd. Alles uitgeklapt en binnen enkele minuten was de crew in de lucht.
Zelf had ik als onderwerp "zelfbouw" en had daarvoor mijn kortegolf tranceiver en de digitale uitlezing op de TS515 meegenomen. Als antenne mijn vakantie dipool voor 40 meter. en verder de DDS generator van PE7GL. Even later kwam Henry, PD5HB, met o.a. een CONDOR-16 en  Condor-300 ter demonstratie.
Als publiekstrekker had men de politiehondenschool uitgenodigd wat voor de rest van de kramen voor de nodige drukte zorgde.
Dat het een echt lekenpubliek was kon je aan de vragen die gesteld werden wel merken zoals: "Bouwen jullie ook kachels van een kilowatt". Ik heb hem slim doorverwezen naar Ad. (barbecue voor de velddag!). Of, "Bouwen jullie ook 27 Mc antennes" dit was echt iets voor Paul. Toen het ook nog een mobiel antenne moest zijn werd deze man doorverwezen naar Jan, PA0JWX.  Hoezo van het kastje naar de muur?
Nog een publiekstrekker was de mobiele bar. Hiervan werd, op het einde van de middag, door de VERON crew dankbaar gebruik van gemaakt.
Ben Santen 
   

 
QRZ occasions
 
Te Koop : Murphy B40 kortegolfontvanger met buizen. Kleur marine blauw.
Voor technische informatie zie de volgende internet pagina's:
http://www.shlrc.mq.edu.au/~robinson/museum/B40.html
http://www.armyradio.com/Default.htm?http&&&www.armyradio.com/publish/Articles/B-40_Receiver/B-40_Receiver.htm
Hans Meulenbroek (PA3GRT)
Tel.nr. : 074-2667868, 
E-mail : PA3GRT@AMSAT.ORG
 
 
 
Uitnodiging voor de meeting.
Op de laatste clubavond voor de vakantie komt Frans Stevens, PA3BPT, uit
Oosterbeek ons wat nuttige informatie geven over het laden van oplaadbare
batterijen en hoe schijnbaar defecte oplaadbare batterijen hersteld kunnen
worden.
Ieder is weer van harte welkom in:
Het Wandelhuis, Twekkelerweg 249 te Hengelo.
Op woensdag 27 juni a.s.
Aanvang: 20.00 uur.
 
Nieuwe  leden.
Door PA3FNB
Als nieuwe leden van de afdeling Twente kunnen wij noteren:
M. Albers te Denekamp
H. ten Harkel te Eibergen
L.J.C.Brinkman PD3AWD te Glanerbrug
M.Hofhuis  PD0SDU te Fleringen
Welkom in onze afdeling en tot ziens op de afdelingsbijeenkomst!
 
 
 
Mail-alias-request@amsat.org
Mijn collega redacteuren vonden het toch wel de hoogste tijd worden dat ze mij ook via PA3GRT@AMSAT.ORG e-mail konden sturen. De hoogste tijd om een de e-mail alias aan te vragen.
Het wil nog wel eens voorkomen dat je werkgever de adressenstructuur reorganiseert of dat je zelf een andere Internet-provider kiest.
Het is dan vaak onbegonnen werk om al je bekenden op de hoogte te stellen van je nieuwe e-mail adres. Heel handig is het dan om een e-mail alias te hebben. Dit is een soort doorgeefluik. Post wat je naar zo'n e-mail alias stuurt wordt vanzelf naar je werkelijke e-mail adres gestuurd.
In geval van wijziging van je werkelijke e-mail adres hoef je dan enkel de beheerder van de e-mail alias hierover te informeren. De AMSAT organisatie biedt zo'n e-mail alias mogelijkheid. Het is mij gelukt door de volgende e-mail te versturen:
From :  Hans Meulenbroek [SMTP:hans.meulenbroek@holec.nl]
To :  mail-alias-request@amsat.org
Subject : mail alias on AMSAT.ORG
 
Dear Mrs/Mr,
Can you give me an mail alias on AMSAT.ORG?
Callsign : PA3GRT
E-mail address : h.meulenbroek@holec.nl
Thank you.   Regards,
Hans Meulenbroek
 
Enkele dagen later ontving ik de volgende mail:
From : Paul Williamsen [SMTP:kb5mu@amsat.org]
Sent : Tuesday, May 15, 2001 3:06
To : Hans Meulenbroek; pa3grt@amsat.org
 
Your mail alias as pa3grt@amsat.org has been set up. I recommend you try sending yourself mail at this address to confirm that it works correctly before publishing it to your friends.
If you need to make changes, send your request to mail-alias-request@amsat.org.
For a description of the mail alias service and information on mailing list services available from AMSAT.ORG, refer to
http://www.amsat.org/amsat/listserv/menu.html, or send a
message requesting "help" to the automatic mailing list
server at majordomo@amsat.org.
73  -Paul
kb5mu@amsat.org
Even een test-mailtje gestuurd en warempel het werkte. Ik hoop dat met bovenstaand voorbeeld het ook mede-amateurs gaat lukken. Zo niet, dan weet u mijn e-mail adres.
Succes.
73 Hans, PA3GRT
 
Radio Nederland Wereldomroep
 
Deze organisatie geeft twee maal per jaar een gids uit waarin het uitzendschema staat voor het daaropvolgend halfjaar. Deze gids is zeer uitgebreid en geeft tevens informatie omtrent televisie uitzendingen die zij vanuit Nederland verzorgt. Uiteraard zijn deze uitzendingen alleen via de schotel te ontvangen. 
Naast deze uitgebreide gids geeft RNW ook een beknopt uitzendschema uit in de vorm van een creditkaart. Handig om bij je te hebben.
Deze set is gratis aan te vragen bij RNW en je kunt je hierop abonneren zodat je twee maal per jaar keurig op de hoogte wordt gehouden over de nieuwe uitzendschema's.
Het adres is: Radio Nederland Wereldomroep
Postbus 222, 1200 JG Hilversum,
Tel: 035 6724333
Telefax: 035 6724343
e-mail: wereldomroep@rnw.nl
Website: www.wereldomroep.nl
NOS teletekst pag 269
De moeite waard om een abonnement te nemen op deze uitgave
 73 de PA3AGF
 

Nanobedrading.
   met lage weerstand, leiden tot snellere elektronische circuits.
In de pc wereld betekent hoe kleiner het elektronisch circuit, hoe sneller en compacter de pc. De sleutel tot kleine circuits is de bedrading .Onderzoekers van de U.S.   Department of Energy's, Brookhaven National Laboratory en de Stanford University denken dat ze een goede kandidaat hebben ontwikkeld. Moleculaire draden, miljoenen malen kleiner in diameter als een menselijk haar. ze worden aangeduid met nanodraden, daar ze een afmeting hebben van nanometers, (een biljoenste van een meter). Ze kunnen een groot aantal electronen transporteren met een vrij lage impedantie. Dit betekent bijna geen of zeer kleine verliezen. de draden zijn gemaakt van moleculen genaamd opv (oligophenylenevinylene), gefabriceerd op Stanford. De onderzoekers ontdekten dat de kettingen van moleculen zeer veel elektronen transporteerden, men denkt dat de elektronen door een effect genaamd electron tunneling getransporteerd worden in minder dan 20 picoseconden (triljoenste van een seconde). Verder ontdekte  men dat als men meerdere strengen aan elkaar knoopt, de impedantie niet groter wordt. De tranport snelheid van de electronen blijft hoog, en de impedantie laag tot op afmeting van 3 nanometer (wat vrij lang is op nanometer schaal). Toch is het materiaal niet zo perfect als het schijnt. De impedantie schijnt hoger dan men  theoretisch  verwacht. 'Iets' schijnt de impedantie op te krikken. Deze tegenvaller kan in de toekomst een meevaller blijken te zijn, als de onderzoekers uitvinden wat de impedantie verhoogt, en hoe men het kan controleren. 
bron: sciencedaily 27 februari en RTTY-bulletin PI4TIL.
 
 

SIMM's
Hoe werkt een SIMM. ?
Na de processor vormt het geheugen een van de belangrijkste componenten in een PC.De afgelopen jaren heeft de computer software zich zodanig ontwikkeld dat 
tegenwoordig ettelijke megabytes noodzakelijk zijn om een operating-system zoals Windows te kunnen draaien. Maar er zijn momenteel zoveel soorten geheugens dat men vaak niet meer weet welk type waarvoorgebruikt moet worden.SRAM's, DRAM's, EDO-RAM's, SIMM's, SIPP's....er zijn intussen zo vele geheugen varianten voor de computer dat het moeilijk is om ze nog goed uit elkaar te houden en, wat veel belangrijker is, om de goede te kiezen als men het geheugen van zijn computer wil uitbreiden.In principe is het allemaal heel simpel. Er zijn momenteel twee typen halfgeleiders geheugens in omloop,de statische en dynamische RAM (Random Access Memory). Bij de statische RAM bestaat elke geheugencel uit een flipflop (opgebouwd uit enkele halfgeleiders) die in de ene of de andere staat en zo de waarde "onthoudt". 
De dynamische RAM is veel simpeler opgebouwd. Hierbij wordt een condensator op- of ontladen door middel van een FET of transistor. Het grote nadeel van dit type geheugen is echter dat de geheugen inhoud regelmatig (elke paar milliseconde) ververst moet worden omdat de lading in de condensator(die minder dan 0,1pF groot is) langzaam weglekt.Dat vereist een complexere aansturing. Aangezien het laden/ontladen van een condensator meer tijd kost dan het omschakelen van een halfgeleider, zijn statische geheugens veel sneller dan dynamische. De moderne SRAM's hebben toegangstijden van 10 a 20 ns, terwijl DRAM's waarden van 60 a 70 ns gangbaar zijn. Door de complexere opbouw van de SRAM is deze groter en duurder dan zijn dynamische soortgenoot en dat is de reden waarom in de huidige computers voornamelijk DRAM's worden ingezet als massa geheugen. Alleen voor snelle tussen geheugens (cache) worden SRAM's toegepast.SECOND - LEVEL - CACHE.  Sinds de 80386-processor zit er op het moederbord van een PC vaak een hoeveelheid snel tussen geheugen dat een buffer vormt tussen de snelle processor en het veel langzamere (maar relatief goedkope) DRAM geheugen. Bij het tussen geheugen zijn er tegenwoordig ook weer twee varianten: de asynchrone en de synchrone SRAM. Bij de eerste moet de processor na het aanbieden van een adres wachten totdat de bijbehorende data op de uitgangen beschikbaar komen. Bij de synchrone SRAM wordt een adres aangeboden, waarna ook weer na enige tijd de data verschijnen. De data van de volgende drie adressen stuurt de SRAM er echter direct achteraan zonder dat hiervoor nieuwe adressen moeten worden aangeboden. Deze truc levert een behoorlijke tijdsbesparing  op. Het nieuwe type cache-geheugen is de pipelines burst-cache-SRAM. Dit baseert op dezelfde opzet als bij de synchrone SRAM. Hier bevindt zich aan de uitgangen echter nog een extra buffer (latch), waardoor het mogelijk is om een nieuw adres aan te bieden terwijl op de uitgangen nog data worden uitgelezen. Op deze  wijze zijn toegangstijden te verwezenlijken tussen 4 en 8 ns, zodat ook de snelste Pentiums van dit moment zonder wachtlussen data in het cache-geheugen kunnen verwerken. 
De uiterlijke verschijningsvorm kan nogal verschillen. Tot voor kort zaten SRAM's meestal in een gewone DIL-behuizing,  maar tegenwoordig  zijn ze vaak als SMD uitgevoerd en worden ze direct op de print gesoldeerd.  De laatste tijd zien we cache  modules verschijnen, die in een konnector op de print worden gestoken. Dat maakt het verwisselen van het cachegeheugen wel heel eenvoudig.
 Miljoenen condensatoren .
Het grote werkgeheugen wordt, zoals we al eerder opmerkten, gevormd door DRAM's. In de loop van de computer geschiedenis is de capaciteit gestaag gegroeid. In 1970 verscheen de eerste 1-Kbit DRAM en tegenwoordig werkt men in de halfgeleiderlaboratoria aan 256-Mbit chips. Ook hier is de uiterlijke vorm veranderd. In de eerste computers zaten de geheugens nog in gewone DIL-behuizing,  maar tegenwoordig zijn het vrijwel alleen nog maar SMD's. Om het de gebruiker wat gemakkelijker te maken bij veranderen van de geheugen samenstelling op het moederbord, heeft men geheugen modules geconstrueerd, kleine printjes waarop een aantal geheugenchips is ondergebracht. In het begin nog twee soorten modules; SIMM's en SIPP. Het verschil is eenvoudig. Een SIMM heeft contact vlakjes op de print,  terwijl een SIPP aansluitpennen heeft. 
In tussen zijn de SIPP's  uitgestorvenen op de huidige moederborden zitten alleen nog SIMM's. Oorspronkelijk waren SIMM's en SIPP's altijd 30 polig, maar de laatste tijd ziet men steeds meer 72 polige SIMM's, ook wel PS/2-SIMM's genoemd. Deze twee typen bezitten een geheel verschillende geheugen-organisatie,zoals we straks nog zullen zien.
De geheugenstuktuur bij de pc .
Vanaf de 8086 van Intel is de busbreedte van de processoren gestaag gegroeid. Kijken we naar de generaties die nu nog een rol spelen, dan zien we dat de 80386 en 80486 een externe busbreedte van 32bits bezitten en de Pentium een breedte van 64 bits. Als u daarnaast het gegeven plaatst dat een gewone SIMM 8 bits breed is (plus eventueel een pariteitsbit) en een PS/2-SIMM 32bits, dan wordt het waarschijnlijk snel duidelijk waarom een PC-moederbord een bepaald aantal geheugen-modules moet bevatten.Zo'n groep modules noemt men een bank. Een 80386- of 80486 moet minstens van 4 SIMM's worden voorzien om op die wijze 32 bits gelijktijdig te kunnen aanspreken. Wil men het geheugen vergroten, dan moet er bij deze  processor een bank van vier SIMM's worden toegevoegd. Bij gebruik van PS/2-SIMM's kan men steeds met een module werken, aangezien deze standaard 32 bits breed is. Bij de Pentium moet de busbreedte van het geheugen 64 bits bedragen en dus moet hier met veelvouden van 2PS/SIMM's gewerkt worden (op Pentium-moederborden zitten gewoonlijk 72 polig  geheugenkonnektoren.)
Soorten Dram's
Tot voor kort was er voor computergebruik maar een type DRAM , waarbij alleen de toegangstijd (op de IC's gedrukt als achtervoegsel van het  type nummer) van belang was bij de keuze. Voor de meeste 80386 en 80486 machines zijn DRAM's van 60 of 70 ns een 
goede keus. Bij de moderne PC's is de externe busklok zo hoog dat er de nodige wait-states moeten worden doorlopen om ook bij 60-ns-DRAM's (de snelste momenteel gangbare soort) de data nog te kunnen  verwerken. Omdat sneller DRAM's op dit moment nog niet in grote aantallen realiseerbaar zijn, hebben de fabrikanten enige trucs bedacht om ze enkele taken in ieder geval sneller te laten uitvoeren. Het "toverwoord" van dit ogenblik is EDO-RAM. Deze afkorting betekent "Extended Data Out". Door middel van een speciaal uitgangsregister blijven de data aan de uitgang van de RAM langer beschikbaar, zodat er al een nieuw adres kan worden aangeboden terwijl de data van het vorige adres nog worden gelezen. Dit betekent een snelheidsverbetering van 10 - 20%. EDO-RAM is iets duurder dan gewone DRAM, maar men verwacht dat de prijzen over enige tijd praktisch gelijk zullen zijn aan die van gewone DRAM's. De stuur-elektronika op het moederbord moet echter geschikt zijn voor EDO-RAM's en men kan ook geen DRAM's en EDO-RAM's door elkaar gebruiken op een moederbord. EDO-RAM vormt ook geen echte vervanging voor een second-level-cache; deze laatste blijft belangrijk voor een snelle tussen verwerking van data. Intussen hebben de heren fabrikanten nog meer varianten bedacht, zoals BURST-CAS-DRAM, synchronous DRAM, RAMbus-DRAM en multibank-DRAM, maar deze zijn nog niet klaar voor een brede toepassing in computers.
Pariteitsbit
Vanaf het ontstaan van de eerste IBM-PC hebben alle PC-kompatible computers altijd gewerkt met een geheugen dat een pariteitsbit bevatte. Dit is een extra geheugenbit waarin een checksum van de overige acht  bits wordt opgeslagen, zodat de computer kan 
controleren of er fouten in het geheugen optreden. In geheugen-IC's blijken namelijk zogenaamde soft-errors op te kunnen treden die veroorzaakt worden door alfadeeltjes uit radio-aktief kalium - 40 dat in IC-behuizing aanwezig is. Intussen heeft men de productie van de desbetreffende materialen beter in  de hand en de geheugendichtheid op de chips is behoorlijk toegenomen; deze twee zaken hebben ervoor gezorgd dat de foutkans zodanig is gedaald dat men bij normaal gebruik in een modern systeem ongeveer 1 keer in de tien jaar last  heeft van soft-error. Dat is zo weinig dat de vraag rijst of er nog wel een pariteitsbit nodig is. De moderne SIMM's (30- en 72- polig) kan men naar keuze kopen met, zonder, of met gesimuleerd pariteitsbit. Overigens zijn er veel moderne moederborden die helemaal geen gebruik meer maken van het pariteitsbit; dan heeft het ook geen zin om geheugenmodules met pariteitsbit te gebruiken.Bij moderne geheugenmodules en een modern moederbord lijkt het ons in elk geval overbodig om nog modules met pariteitsbit te kopen.
Enkele praktische zaken tot slot
Geheugens in moderne computers zijn er in vele soorten en maten. Het is voor de gebruiker niet eenvoudig om bij eventuele uitbreiding de juiste keuze te maken. Let in elk geval op de volgende zaken: Welk type modulen zit er nu in uw computer? 30 of 72pins? Gewone DRAM of EDO-RAM?  Wat is de huidige capaciteit per module en hoeveel connector plaatsen zijn er nog vrij? Wat is de busbreedte van de processor?  Met hoeveel 
modules te gelijk moet het geheugen  worden uitgebreid? Is een pariciteitsbit wel noodzakelijk? Door het maken van enkele logische beslissingen kunt u het geheugen van uw computer op een verantwoorde manier uitbreiden.
 
Redaktie. Ruud Rozema
 
 
 
Bestuursmededelingen.
Door: PBAOK
Onder de bezielende leiding van Gerrit, PAGJV wordt er een overvolle agenda afgewerkt, met als belangrijkste zaken:
Bij de bestuursvergadering van 23 mei zijn Erik en Ton met kennisgeving afwezig.
Veel ingekomen stukken van het Hoofdbestuur met o.a. de samenstelling en taakverdeling van het HB, zoals dat na de recent gehouden VR functioneert. Verder een aantal afdelingsbladen, de nieuwe tarieven van PTT-post voor de verzending van Twente Beam en de aankondiging van de Radio Onderdelenmarkt op zaterdag 22 september a.s. bij de Lichtmis.
Voor de komende maanden ziet de programmering van de afdelingsbijeenkomsten er als volgt uit:
Op 27 juni geeft Frans Stevens, PA3BPT enige informatie over het laden van oplaadbare batterijen. In zijn praatje gaat hij tevens in op het herstellen van schijnbare defecten. (Zie ook de Uitnodiging voor de Meeting elders in deze Beam).
In augustus beginnen we het nieuwe seizoen volgens traditie met onderling QSO.
De werkzaamheden in het Hamnus vorderen gestaag. Regelmatig is Arnold er met enkele vrijwilligers aan het werk om het interieur op te knappen en de ruimte opnieuw in te richten. Op de internet site van de afdeling staan hiervan wat foto's. Houd de berichtgeving in de gaten, want vrijwel zeker vindt de heropening van onze verenigingsruimte kort na de vakantie plaats.
Het beleidsplan komt als vast agendapunt maandelijks aan de orde. Als gevolg van de uitvoering van dat plan organiseren we in het najaar opnieuw een zelfbouwtentoonstelling.   
Namens het afdelingsbestuur wens ik iedereen een fijne vakantie.  73, Bram.
 

                                           Afstellingen aan de teleport 9 door PE7GL
 Afregelpunten in de portofoon.     Afbeelding(zie bl 18)
Afstelling zwaai: (VCO unit)
Dit is het potmetertje geheel links van de VCO unit. 
Verstel de potmeter ongeveer 45 graden met de klok mee. Je krijg dan ongeveer een zwaai van 3 kHz.
Afstelling squelch.(ruis onderdrukker). (2.ZF unit) Dit is het meest linkse potmeter. Draai deze potmeter geheel linksom.(Tegen de klok in) De squelch gaat nu al bij kleine ingangssignalen open. 
Afstelling audio niveau. (2.ZF unit). 
Zet de geluidsniveauschakelaar in de middelste stand.
Stel het middelste afregelpunt van de 2.ZF unit zodanig af dat men een ander station goed kan verstaan. Bij mij staat de potmeter bijna 2/3 van het instelbereik
Gevoeligheid ontvanger.(HF unit). Je kunt met een goed passende trimsleutel de 5 spoelen en het trimmertje afstellen. Het afstellen is lastig en gaat het beste als je een mede amateur vindt die een goede meetzender heeft. Vooral de stand van de trimmer luistert zeer nauw.(5e afstelling van links). Hoe gaat men nu te werk:
Als men een oscilloscoop heeft die gaat tot 20MHz of hoger dan is het afregelen een stuk eenvoudiger.
Verwijder de 1.ZF unit uit de portofoon.(aan het teflonlabel trekken).
Sluit de probe aan op het eerste aansluitpunt linksboven. Dit is het ingangssignaal voor de 1e middenfrequentversterker. 
Sluit de antenne aan op een dummyload.
Gebruik nu je basisstation als meetzender en zet een signaal op bv 145700.
Schakel de portofoon in en je zult een draaggolf van ongeveer 21.4 MHz zien op de scope.
Stel nu de kringen af op maximaal signaal. Denk eraan dat het signaal niet groter dan 0.4V p/p mag worden omdat anders de versterkertrappen en de mixer vastlopen zodat je geen zuivere afregeling kunt maken. Draai in dit geval het vermogen van het basisstation wat terug. Indien mogelijk kun je ook een verzwakker direct aan de portofoon aansluiten.
Na maximale afstelling van alle kringen kan men het eerste middenfrequent moduul terugplaatsen.
Zo dit was weer een zondagmiddag. Ik wens iedereen veel succes met de afstellingen. 
Voor mensen die huiverig zijn om zelf iets te doen aan de instellingen ben ik wel bereid na afspraak dit uit te voeren.
73 van Gerard, PE7GL .   Email: Leemkuil@home.nl