Jaargang 23, Nummer 9
November 2001
Port Betaald
PTT Post

Twente Beam

Maandblad van de afdeling Twente van de Veron (A 40)

Afdelingsbestuur:								         
Erik vanWette	        PA3GVF	Voorzitter/Bijz. activiteiten		053-4339887
Anne-Marie Wieringa	PA3FNB	Secretaris/Ledenadmin.		        074-2434863
Piet Westen	        PAPCW	Penningmeester		                074-3766870
Gerrit Veneberg	        PAGJV	Vice-voorz./Contacten Hamnus		0546-564222
Bram van den Berg	PBAOK	Alg.Adviseur/Repeater/		        074-2667577
		                Bijz. activiteiten
Ton Verboom	        PA3DGL	Jeugd en radio/Public relations/	0546-863828
		                Voorlichting onderwijs
Remy Denker	        PA3AGF	Red. TB/Bibliotheek/NL-zaken		0546-825001
Willy Braamhaar	        PB1WB	Clubstation/First Operator/Twente Ronde	
                 	        Tel. bereikbaar van  9.00 -16.00 uur    074-2424736
Waddy van der Meer	PA2WCL	Cursussen/Excursies/Meetings		053-4312554

De E-mail adressen van de bestuursleden zijn:   Call@amsat.org

Correspondentie-adres:	Krabbenbosweg 53, 7555 EC, Hengelo
Giro:	180633 	t.n.v. Penningm. afd.Twente v/d Veron, Delden
	1295526	t.n.v. Twente Beam, Delden
	3777519	t.n.v. Activiteiten afd. Twente v/d Veron, Enschede

Internet:		www.veron.nl/afdeling/twente

Beheer Hamnus:		Arnold Koelman,    PA1AK	053-4762288

Twente Beam:
Redactie:	        PA3GRT	Hans Meulenbroek	074-2667868
	                PAKKD	Jan Kampkuiper		074-2781051
            		                         b.g.g. 074-2781050
	                PA3AGF	Remy Denker		0546-825001
	                PE2HS	Henny Schulten		074-3762523
Inbinden/verzenden	PA3EPS	Paul Scholten  		0541-530759
Advertentie manager a.i.PA3AGF	Remy Denker		0546-825001

Redactie-adres:	Henny Schulten, PE2HS, Speenkruid 14, 7491 LB Delden
	Home BBS Packet: PI8DAZ#TWE.NLD.EU
	E-mail :  pe2hs@amsat.org n pa0kkd@amsat.org
		naar beide adressen sturen svp!!!

Overname van artikelen en/of schema's is met bronvermelding toegestaan.

Uiterste inleverdatum kopij volgend nummer:  Zondag 25 nov. 2001

Inhoudsopgave.
Van de redactie. 	 3
Bestuursmededelingen	 4
't Hamnus en de toekomst 6
QRZ-Occasions	         6
JOTA 2001	         7
Antenne verlengspoelen	 8
Uitnodiging v/d meeting	15
Gloeidraad	        16
Langs de zijband	16
Agenda	                17
Afdelings Informatie	19



Hallo DX freaks.

Vorige week nog iets moois gedaan op 10 meter.
Zoals iedereen weet is Gerard PA3AXU aan het rondtoeren in de Pacific. Gerard heeft heel veel spullen meegenomen en zelfs zijn XYL! Gerard twijfelde, wat neem ik mee, de piano of de XYL, echter om volgende expedities niet in gevaar te brengen heeft hij gelukkig voor velen gekozen om toch maar de XYL mee te nemen.......
Naar mijn mening moet je niet direkt aan bekenden vragen of ze QSY willen gaan of naar een andere mode in de eerste dagen van een expeditie.
Gerard zat al dagenlang op West Kiribati als T30XY en had het niet meer zo druk op 15 meter. Ik vroeg hem om QSY te gaan naar 12 meter.Helaas pindakaas, Gerard had zijn antenne net opgerold gr gr gr gr.Dat was op 10 september rond 07.00 GMT. Echter Gerard vertelde me dat hij om 09.00 GMT een sked had met Kees, PAoCLN op 10 meter en dat hij me dan in het Nederlands zou roepen.Ik was natuurlijk om 11 uur boer'n tied aanwezig en alleen ruis te horen op de gehele band, echt geen enkel station. Plotseling hoor ik Kees een rapport geven van 5.5!!! Ik scherp luisteren en verrek, Gerard is er!!Later vertelde Kees mij dat hij geen frequentie wist en toevallig Gerard vond op 28.495 Mhz. Na het QSO riep Gerard mij aan en kon ik hem zonder probleem werken. En even later was ik echt blij met West Kiribati op 10 meter.
Niemand had in de gaten dat de band open was en hij heeft verder volgens mij niets meer gewerkt.
De volgende dag ging Gerard naar Nauru met de vliegmachine, met Rigs en XYL dus zonder piano. Tot mijn verbazing was hij binnen de kortste keren QRV en kwam ik hem tegen op 10 mer. Het signaal was minimaal 5.7. Dus roepen en werken, kat in bakkie. Nu is het bekend dat DX-ers eigenlijk geen grenzen kennen en precies weten wie wat nodig is. Een bekende van mij Jan, DJ8NK had mij al een paniekmail gestuurd met de mededeling dat hij Gerard nog zocht als C21XU. Hij heeft nagenoeg alles gewerkt op 10 meter,maar geen C2. Ik bel dus meteen Jan op en vertel hem dat Gerard op 10 Meter QRV is. Jan zegt: ik geloof dat ik hem gewerkt heb. Gerard was nog net QRV en werkt een paar PA en ON stations en ik vraag hem of Jan in het log staat: Antwoord NEE. Dus Gerard gevraagd nog 1 minuut QRV te blijven alvorens QRT te gaan. Jan gebeld, je staat niet in het log,
binnen een minuut op de freq. zijn,  TX 28.490 / RX 28.480 en red der oet met.
En jawel na 32,68 sekonden roept Jan en krijgt de verbinding met 3.3 / 5.7 voor elkaar!! Jan woont in Hamburg en hoort Gerard slechts met 3.3 terwijl hij bij mij nog stees 5.7 was. Even later weer de landlijn: Jan helemaal uit zijn dak dat hij C21XU gewerkt had!
Natuurlijk was er geen pile-up meer, dus ik vraag aan Gerard die nog een laatste beetje cafeine en nicotine tot zich wou nemen alvorens te gaan slapen, of hij nog een test in CW zou willen doen met mij op 10 meter. Gerard zegt all right, 28.015 en ik sein alleen maar de letter "V". Na een paar minuten denk ik, dat wordt niks, maar pltseling: v v v v.
Dus ik roepen, "De PA3CSR 599" etc. Ik krijg 599 terug, 100% verbinding en hij seint tot slot "73's de C21XU". Je kunt niet geloven wat een pile-up er toen kwam, onvoorstelbaar. Ik weet niet of Gerard nog een aantal stations gewerkt heeft, maar ik was echt blij met mijn land nr. 295 op 10 meter en land Nr. 302 in CW.
Al met al moet je soms hele toeren uithalen om iets nieuws te werken. Soms is het ook simpel, echter moet ik niet denken aan die arme Jan DJ8NK die via de landlijn hoort dat hij niet in het log staat, meteen QRV moet zijn op 28.480 / 490 en dat ook nog in 32.68 sekonden voor elkaar krijgt!
That's DX!
Groeten aan iedereen,
Hans, PA3CSR.

Bestuursmededelingen
Door PA0GJV
	Onderstaand een zakelijke weergave van de besproken items van uw afdelingbestuur van d.d. 24 Oktober 2001. Waddy en Bram zijn afwezig. De rest is present.
Het voornemen bestaat dat er in de maand December een lezing zal worden gehouden over EMC.
Er komen signalen op het bestuur af over het niet best functioneren van de repeater PI3TWE. De performance hiervan is geen bestuursaangelegenheid. Deze signalen moeten worden gedaan naar Dick, PA1DM, de BT houder van PI3TWE. Maandagavond de 29e oktober is de ontstane sluiting in de voeding van de eindtrap opgeheven en alles werkt weer naar behoren.
Wanneer je eens in het HAMNUS komt zult u zien dat de uitgangen aangegeven worden met de gebruikelijke logo's op een noodverlichting systeem.
Er worden zeer dringend een paar extra schoonmakers voor het HAMNUS gezocht om de bestaande ploeg te assisteren. Deze club heet gewoon de ASITO gang, wat staat voor:  Alle Stof In T'Hamnus Opruimen.
Graag aanmelden bij Erik, PA3GVF, die enige leiding tracht te geven aan dit Spic en Span.
Gehoord dat onze contest groep toestemming heeft om de benodigde antennes op het HAMNUS te plaatsen. Als ze doen wat ze zeggen, krijgen we een perfect clubstation.
De internet site van onze afdeling wordt zo actueel mogelijk gehouden. Ga er eens kijken en kom met aanvullingen of  ideen zodat we deze site nog aantrekkelijker kunnen maken.
Het knutsel project van de pulssnellader is inmiddels gestart. In de maanden November en December zal op de zaterdag middagen hieraan verder gewerkt worden. Voor detail informatie kan contact met Ton, PA3DGL, opgenomen worden.
Voor Twente Beam zijn we op zoek naar een nieuw redactie lid en een nieuwe advertentie manager. Als je hier aan zou willen meewerken, dan graag. 
Denk niet dat het moeilijk is of  dat kan ik vast niet, het valt erg mee en je staat er niet alleen voor. Laat het bestuur eens weten of je belangstelling hebt.
Dit laatste geldt ook voor wanneer je zou willen plaatsnemen in het afdelingsbestuur, omdat er binnenkort vacatures zullen ontstaan. Wil je dus echt meepraten, meld je dan!!
73,Gerrit, 

Uitnodiging ! 

Tijdens onze maandelijkse bijeenkomst  in 't Hamnus  wordt dit keer onze 
traditionele tafeltjesverkoop' van nieuwe en gebruikte amateurspulletjes gehouden. 
Het bestuur nodigt u hiervoor van harte uit.   Komt dus allen op
woensdag 28 november naar Havenstraat 28, Hengelo
Aanvang 20.00 uur 
JOTA 2001.
Door PA0HRM
JOTA station uit Delden in contact met partnerstad Hilter.
Op 20 en 21 oktober gonsde de ether voor de 44e keer van signalen afkomstig van 300 Nederlandse scoutingstations. Scouts en radiozendamateurs hadden elkaar weer gevonden voor de jaarlijkse Jamboree on the Air, oftewel JOTA. In Delden was de Van Rossum Elisabeth Groep voor het eerst in de lucht onder de call PA0HRM/J. 
30 welpen, esta's, verkenners en rowans waren op een of andere manier tijdens het weekeinde onder toeziend oog van drie OM's (Gerrit PA3GSA, Henny PE2HS en Hans PA0HRM) actief met radio.
 Henny bediende het 2 meter station en genoot daarbij, zoals uit bijgaande foto blijkt, duidelijk van de belangstelling van de kant van de jonge scouts. Bij de blokhut was een houten toren gepionierd van 20 meter hoogte voor de 2 meter antenne, voor 80 en 40 was er een Windom gespannen en voor de hogere banden werd er een R5 vertical gebruikt. Er werden ca. 100 verbindingen gemaakt over de gehele wereld. Nu vond tijdens dit weekeinde in de partnergemeente van Delden, het plaatsje Hilter bij Osnabrck, ook de bekende Ockermarkt plaats. Op de markt hadden Duitse radioamateurs van de OV Osning I38 een kortegolf zender met antennes opgesteld om de bezoekers iets van hun activiteiten te laten zien. OM Heiner DK9BW had gevraagd of een radioamateur uit Delden kon meewerken om per radio een groet tussen de gemeentebestuurders van beide gemeentes uit te wisselen. Via PA0HRM/J kon zondagmorgen een uitstekende verbinding op 80 en 40 meter worden gemaakt met het Duitse clubstation DF0PT.
 Namens de gemeente Hof van Twente was de wethouder mevrouw Van Driel in het scoutingstation aanwezig en in Hilter zat burgemeester Bussman paraat. Beide hoogwaardigheidsbekleders brachten de hartelijke groeten over van de gemeentebesturen en bevolking. Op de foto's ziet u mevrouw Van Driel (die voor deze gelegenheid tot scout was gebombardeerd) met Hans de microfoon hanteren.  De boodschap vanuit Delden werd via een luidsprekerinstallatie over de Ockermarkt versterkt. De JOTA in Delden was een groot succes en door het contact met de Oosterburen kon het fenomeen amateurradio op een positieve manier onder de aandacht van de bestuurders worden gebracht.. 
De Van Rossum Elisabeth Groep is in ieder geval volgend jaar weer van de partij!

CU bij de JOTA 2002, Hans PA0HRM.
't Hamnus en de toekomst.
Door PA3AGF
Bij het opruimen van 't Hamnus is er altijd nog een klein groepje over die de stoelen rechtzetten en de glazen terug brengen etc..Het zijn bijna altijd dezelfden die het, ongevraagd toch nog even doen. Om deze groep nablijvers te ontlasten, is het bestuur op zoek naar een aantal leden die deze groep komt versterken. Het gaat in dit geval niet alleen om het opruimen maar ook om het eens in de zoveel tijd 't Hamnus grondig schoon te maken. Toegegeven de toiletten horen hier ook bij.
Hoe meer mensen deze groep komen versterken hoe minder vaak een ieder aan de beurt komt. En toch houden we op zo'n manier met een grote groep onze aller 
Hamnus schoon. Brandschoon is hier niet de juiste woordkeus.
Dit schoonmaken gebeurt meestal op zaterdag en ik ben er bijna zeker van dat er na afloop een koel drankje klaar staat.
Voel je je geroepen om op deze manier ook een steentje bij te dragen aan de hobby en aan de gezelligheid op zaterdag, meld je dan aan bij Erik, PA3GVF

Bedankt alvast namens het bestuur,
73,  Remy 
QRZ - Occasions.

Gezocht:
	Principeschema van een Kenwood frequentieteller type DG-5 behorende bij 
	de Kenwood HF-tranceiver TS-520s.
	(Gemaakte kosten worden vergoed).
	PAoBDM, tel. 0546-862511 of via PA0BDM@amsat.org

ANTENNE -VERLENGSPOELEN
Inleiding.
U wilt een antenne plaatsen maar voor de gewenste frequentie zal  de antenne te lang worden voor Uw tuin.(Uw tuin is te klein, maar Uw XYL wil niet verhuizen, h.i.) Of U wilt een mobile antenne voor de 40 meterband maar zelfs een kwartgolf spriet van 10 m is wel wat lang voor uw autodak . 
Wat doen we daaraan? 
We gaan kortere antennes gebruiken maar maken die, elektrisch gezien, langer door verlengspoelen toe te passen 
In een oude Funk (Oktober 1998) kwam ik een verhaal tegen over het berekenen van de benodigde zelfinductie van spoelen om te korte antennes in resonantie te brengen in de gewenste band.
Als je de formule (Appendix 1) waarmee die zelfinductie wordt berekend ziet, denk je op het eerste gezicht: laat maar zitten, veel te ingewikkeld. Ik probeer wel wat. 
- de totale dipoollengte  A in meters.
- de diameter van de draad of buis in D in mm.
- de frequentie F in MHz.
- de plaats van de spoel in de dipool: de afstand tussen de 2 spoelen B in meters.
De uitkomst is de zelfindictie in H.
Naarmate de spoelen meer naar de uiteinden van de dipool geplaatst worden, wordt de berekening onnauwkeuriger.

Wat is de beste plaats?
- In het midden, dus direct bij het voedingspunt van de dipool, of bij een verticale spriet: helemaal onderaan? Dat laatste geeft weliswaar de kleinste spoel, maar hier loopt de maximale antennestroom en dat geeft grote verliezen in de spoel.
- Aan het uiteinde van de dipool (boven aan de spriet)? Daar is de stroom zeer klein, maar nu is een zeer grote zelfinductie nodig, die alleen maar te realiseren is met veel windingen dun draad. Ook nu dus weer grote verliezen.
Een Canadees onderzoeksteam heeft gevonden dat de beste plaats is: 2/3 van de dipoollengte tussen de spoelen en 1/3 er buiten (bij een spriet: spoel op 2/3 van de hoogte).
Verderop zult U zien dat de berekening veel eenvoudiger wordt als de spoel direct bij het voedingspunt zit. Naarmate de spoel verder van het voedingspunt af zit (hoger in de spriet) wordt de benodigde zelfinductie onevenredig veel groter. Dat verband is aangegeven in fig. 3.
Bedenk echter wel dat het rendement van een verkorte antenne altijd kleiner is dan dat van een full-size. Maar een S-puntje minder is altijd beter dan helemaal niet QRV. En we gaan er maar van uit dat het tegenstation een goede ontvangstantenne en goede oren heeft.
In de berekening wordt gebruik gemaakt van natuurlijke logaritmen of ln. (Niet schrikken: het is echt eenvoudig). Voor de niet wiskundigen onder ons wordt in Appendix 2 een uitleg gegeven over ln.
We bepalen ln  m.b.v. onze rekenmachine of met tabel 1 op bladzijde 14. Om de gehele berekening geschikt te maken voor een zakrekenmachientje of tabel 1 wordt de berekening volgens die grote  onoverzichtelijke formule (Appendix 1) in kleine stukjes gesplitst.
			 


en bereken achtereenvolgens de stukjes 4 t/m 13
G = 1000 / D	 			 (4)
H = F / 142,6464 			 (5)
M = 1 / H = 142,6464 / F 		 (6)

Wanneer we de spoel direct bij het voedingspunt plaatsen wordt de berekening veel eenvoudiger. (NB. Dit is niet de meest effectieve plaats!). 
Nu geldt: B = 0, met als gevolg:
Z = A, 		U = {ln(M*G)} - 1, 	V = 0, 		W = M,  
X = ln(G*A) - 1,	K = - (X*Y) / A,		E = 0     en	 C = A / 2

Tot slot nog wat resultaten voor een spriet van 3,25 m. lang, gemiddelde diameter 6 mm., met de spoel helemaal onderaan bij het voedingspunt. (De spriet is een in 8 delen opvouwbare groene antenne, US Army type AN-131-A, gekocht op een van de vele radiomarkten).

F (MHz)		L (H)			F (MHz)		L (mH)
  3,7		59,3		  	7,05		15,1
10,1		 6,4			14,2		 2,4
18,15		 0,8			21,2		 0,12
24,95	           -0,39 = 104 pF #		28,5	           -0,71 =   44 pF #

# Voor deze frequenties is de antenne te lang en moet de te grote zelfinductie weggestemd worden met een condensator in serie met de antenne (en dus helemaal geen spoel).
Reken het maar eens na. Succes! 

Denkt U er wel aan dat de antenne-impedantie van zo'n spriet erg laag is, en dus aangepast moet worden naar 50 W ?  Dit kan met een eenvoudig L-netwerkje, met een L van max. 5 tot 10 mH en een C tot enkele  honderden pF.


		A
		N
		T
		E
		N
		N
		E
		  LLLLLL------- 50 W coax naar TX
			C
			C
			C
			C
			-
Denk er aan: eerst de kale antenne in resonantie brengen m.b.v. de verlengspoel en daarna de aanpassing afregelen naar 50 W uitgang. Het is ook mogelijk om de aanpassingsspoel en de verlengspoel te combineren tot 1 spoel, door de verlengspoel iets te groot te maken. Een correcte afregeling is dan echter wel wat moeilijker.


 73,	PA3GZC / NL 12040	
Gerard.

			Tabel 1. NATUURLIJKE LOGARITMEN.
------------------------------------------------------------------------------------------------------
N        ln	N        ln	N       ln		N	ln	N       ln
------------------------------------------------------------------------------------------------------
 0   - 8		20  2.99573	40  3.68888	60  4.09434	80  4.38203
------------------------------------------------------------------------------------------------------  
 1   0.00000	21  3.04452	41  3.71357	61  4.11087	81  4.39445
 2   0.69315	22  3.09104	42  3.73767	62  4.12713	82  4.40672
 3   1.09861	23  3.13549	43  3.76120	63  4.14313	83  4.41884
 4   1.38629	24  3.17805	44  3.78419	64  4.15888	84  4.43082
 5   1.60944	25  3.21888	45  3.80666	65  4.17439	85  4.44265
 6   1.79176	26  3.25810	46  3.82864	66  4.18965	86  4.45435
 7   1.94591	27  3.29584	47  3.85015	67  4.20469	87  4.46591
 8   2.07944	28  3.33220	48  3.87120	68  4.21951	88  4.47734
 9   2.19722	29  3.36730	49  3.89182	69  4.23411	89  4.48864
------------------------------------------------------------------------------------------------------
10  2.30259	30  3.40120	50  3.91202	70  4.24850	90  4.49981
------------------------------------------------------------------------------------------------------
11  2.39790	31  3.43399	51  3.93183	71  4.26268	91  4.51086
12  2.48491	32  3.46574	52  3.95124	72  4.27667	92  4.52179
13  2.56495	33  3.49651	53  3.97029	73  4.29046	93  4.53260
14  2.63906	34  3.52636	54  3.98898	74  4.30407	94  4.54329
15  2.70805	35  3.55535	55  4.00733	75  4.31749	95  4.55388
16  2.77259	36  3.58352	56  4.02535	76  4.33073	96  4.56435
17  2.83321	37  3.61092	57  4.04305	77  4.34381	97  4,57471
18  2.89037	38  3.63759	58  4.06044	78  4.35671	98  4.58497
19  2.94444	39  3.66356	59  4.07754	79  4.36945	99  4.59512
------------------------------------------------------------------------------------------------------
20  2.99573	40  3.68888	60  4.09434	80  4.38203     100  4.60517
------------------------------------------------------------------------------------------------------
Appendix 1. De formule voor de zelfinductie L.

L = 908,3*[ ln {(1000/D)*(142,6 / F)-B} - 1] * [(1 - B*F/142,6)*(1 - B*F/142,6) - 1] /[F*F*{(142,6/F)-B}]-908,3*[ln{(1000/D)*(A-B)}-1]*[{(A-B)*F/142,6}*   {(A-B)*F/142,6}-1] / {F*F*(A-B)}.		(1)


Appendix 2. Natuurlijke logaritmen of ln.
De meesten van ons hebben wel gehoord van logaritme of van een logaritmische potmeter of een logaritmische meterschaal. Op zo'n schaal is de afstand van 1 tot 10 even groot als de afstand van 10 tot 100.
Normaal wordt bedoeld de logaritme met als basis het getal 10 en dit wordt geschreven als log.
Het getal 10 noemen we het grondtal van de logaritme.
Nu is de log van een getal die waarde (die macht) waartoe je 10 moet verheffen om dat getal te krijgen.
Een voorbeeld: log 100 is 2, omdat 10 tot de macht 2 (10 kwadraat) = 10 x 10= 100. In deze vermenigvuldiging komt dus 2 maal 10 voor.
En log 10.000 = 4, want 10 tot de macht 4 =10 x 10 x 10 x 10 = 10.000.

In wetenschap en techniek komt vaak een andere logaritme voor, met als grondtal het getal e. Dat wordt de natuurlijke logaritme genoemd. e = 2,71828182846 en wordt berekend als

e = 2 + 1 / (1*2) + 1 / (1*2*3) + 1 / (1*2*3*4) + enz.

Definitie: de natuurlijke logaritme ln van een getal is die waarde (die macht) waartoe je e moet verheffen om dat getal te krijgen.
Voorbeeld ln 7,4 = 2 want e tot de macht 2 is 7,4. En ln 55 = 4, want e * e * e * e = 55.

Hoe vinden we ln ? Wie heeft zijn oude rekenliniaal bewaard? Die is nu goud waard! Met de schuif ondersteboven er in, kun je de ln direct aflezen!
Weggegooid/ kwijtgeraakt? Niet getreurd. In tabel 1 kun je ln ook aflezen En we zien bijvoorbeeld dat ln 10 = 2,30 en ln 100 = 4,60. Dat laatste is precies 2 keer zo groot als het eerste. Dat kan geen toeval zijn! En dat is het ook niet:
 ln 100 = ln(10 x 10) =ln 10 + ln 10 = 2,3 + 2,3 = 4,6. Dit geldt algemeen! En dat kunnen we goed gebruiken om m.b.v. de tabel de ln te bepalen van getallen boven de 100.
Zo is ln 450 = ln(45 x 10) = ln 45 + ln 10 = 3,81 + 2,30 = 6,11.
NB. Dit verhaal gaat ook op voor die andere gewone logaritme. Log 1000 = log (100 x 10) = log 100 +log 10 = 2+1=3!
Maar even later wint de nieuwsgierigheid het toch en ga ik er toch maar eens voor zitten. En dan blijkt dat het allemaal erg meevalt en kun je met een zakjapanner en een simpele tabel stapsgewijs de berekening opbouwen en heb je binnen een paar minuten de waarde van L bepaald. En daarbij vraag ik me dan ook altijd weer af: zou dit iets zijn om te bewerken voor CQ Friese Wouden? (Dit artikel is overgenomen uit het blad van die naam van afdeling A63)
De berekening.
In het volgende lopen we door de berekening en wat aanvullende informatie heen. Gaat U mee?
We gaan uit van een volledige halve golf dipool (fig. 1)






Later komen we dan vanzelf op een verticale spriet als mobile- of campingantenne, want dat is de helft van een dipool. De andere helft is aarde of de auto of caravan of een andere tegencapaciteit (counterpoise of radiaal).
De golflengte (in de vrije ruimte)  ? berekenen we uit de frequentie F als   ?=300 / F met ? in meters en F in MHz. Een halve golf dipool wordt dan l=150 / F meter lang. Echter als gevolg van de draad- of buisdikte en de nabijheid van aarde wordt dat in de praktijk wat korter (ca. 5%), dus l = 142,6 / F. Voor 14 MHz wordt dat dan bijvoorbeeld 142,6/14=10,18 m.
Wat nu als we maar ruimte hebben voor 6,18 m.? Een simpele maar niet correcte redenering is: we komen 4 meter te kort en die wikkelen we op tot een spoel. Teneinde de symmetrie te handhaven geven we elke helft van de dipool zijn eigen spoel, bestaande uit 2 m. draad. Op een spoelvorm met een omtrek van 10 cm. 
(Doorsnede ca. 33 mm.) worden dat 20 windingen. Dat lijkt goed als een eerste benadering, maar het klopt niet.
Door het opwikkelen van de draad wordt de zelfinductie groter dan die van de gestrekte 2 m. draad. En bovendien maakt het uit of de windingen strak tegen elkaar aan liggen of met een spatie ertussen.
In de berekening zoals die door DL3VI in Funk is gegeven, wordt rekening gehouden met:  (zie fig. 2) 


Fig.3 Zelfinductie t.o.v. de plaats in de spoel
De berekening van de zelfinductie van de spoelen. 

Noteer: m.b.v. fig. 2
A   totale dipoollengte in meters				
B   de afstand tussen de spoelen in meters		
D   de diameter van de dipooldraad of buis in mm.
F   de frequentie in MHz             
en bereken achtereenvolgens de stukjes 4 t/m 13
G = 1000 / D	 			 (4)
H = F / 142,6464 			 (5)
M = 1 / H = 142,6464 / F 		 (6)
Z = A - B				 (7)
U = ln {(M - B) * G} - 1		 (8)
V = {1 - (B*H)}2 - 1	 	 (9)
W = M - B			            (10)
X = ln (G*Z) - 1			 (11)
Y = (Z*H)2 - 1			 (12)
K = {(U*V) / W} - {(X*Y) / Z}	 (13)
Bereken tenslotte de spoel L en de afstanden E en C
L = (908,3146*K) / (F2)      in H		(14)
E = B / 2		            in meters	(15)
C = (A - B) / 2		 in meters	(16)
Voor een verticale spriet doen we de berekening gewoon als voor een (verkorte)
 dipool. De spriet is dan gelijk aan de ene helft daarvan.
In de praktijk zal blijken dat de spoel waarvan we de zelfinductie hebben berekend nog afgeregeld moet worden om de dipool echt in resonantie te krijgen op de gewenste frequentie. Meestal zal dit betekenen dat er iets af moet, tot bijv. max. 5%.
De berekening kan ook heel gemakkelijk gedaan worden op de PC, m.b.v. een spreadsheet-programma. 
Wanneer we de spoel direct bij het voedingspunt plaatsen wordt de berekening veel eenvoudiger. (NB. Dit is niet de meest effectieve plaats!). 
Nu geldt: B = 0, met als gevolg:
Z = A, 			U = {ln(M*G)} - 1, 		V = 0, 		W = M,  
X = ln(G*A) - 1,		K = - (X*Y) / A,		E = 0     en	 C = A / 2

Tot slot nog wat resultaten voor een spriet van 3,25 m. lang  (dipoollengte= 6,5m !), 
gemiddelde diameter 6 mm., met de spoel helemaal onderaan bij het voedingspunt. (De spriet is een in 8 delen opvouwbare groene antenne, US Army type AN-131-A, gekocht op een van de vele radiomarkten).

F (MHz)		L (H)			F (MHz)		L (mH)
  3,7			59,3		  	7,05			15,1
10,1		 	6,4			14,2		 	2,4
18,15		 	0,8			21,2			 0,12
24,95	           		-0,39 = 104 pF *	28,5	           		-0,71 =   44 pF *

*  Voor deze frequenties is de antenne te lang en moet de te grote zelfinductie weggestemd worden met een condensator in serie met de antenne (en dus helemaal geen spoel). Reken het maar eens na. Succes! 

Denkt U er wel aan dat de antenne-impedantie van zo'n spriet erg laag is, en dus aangepast moet worden naar 50 ? ?  Dit kan met een eenvoudig L-netwerkje, met een L van max. 5 tot 10 H en een C tot enkele honderden pF.

Denk er aan: eerst de kale antenne in resonantie brengen m.b.v. de verlengspoel en daarna de aanpassing afregelen naar 50 O uitgang. Het is ook mogelijk om de aanpassingsspoel en de verlengspoel te combineren tot n spoel, door de verlengspoel iets te groot te maken. Een correcte afregeling is dan echter wel wat moeilijker.

 73,  Gerard,	PA3GZC / NL 12040

Dit artikel is overgenomen uit 
Friese Wouden. Okt '01	

			Tabel 1. NATUURLIJKE LOGARITMEN.
------------------------------------------------------------------------------------------------------
N        ln	N        ln	N       ln		N	ln	N       ln
------------------------------------------------------------------------------------------------------
 0   - 8		20  2.99573	40  3.68888	60  4.09434	80  4.38203
------------------------------------------------------------------------------------------------------  
 1   0.00000	21  3.04452	41  3.71357	61  4.11087	81  4.39445
 2   0.69315	22  3.09104	42  3.73767	62  4.12713	82  4.40672
 3   1.09861	23  3.13549	43  3.76120	63  4.14313	83  4.41884
 4   1.38629	24  3.17805	44  3.78419	64  4.15888	84  4.43082
 5   1.60944	25  3.21888	45  3.80666	65  4.17439	85  4.44265
 6   1.79176	26  3.25810	46  3.82864	66  4.18965	86  4.45435
 7   1.94591	27  3.29584	47  3.85015	67  4.20469	87  4.46591
 8   2.07944	28  3.33220	48  3.87120	68  4.21951	88  4.47734
 9   2.19722	29  3.36730	49  3.89182	69  4.23411	89  4.48864
------------------------------------------------------------------------------------------------------
10  2.30259	30  3.40120	50  3.91202	70  4.24850	90  4.49981
------------------------------------------------------------------------------------------------------
11  2.39790	31  3.43399	51  3.93183	71  4.26268	91  4.51086
12  2.48491	32  3.46574	52  3.95124	72  4.27667	92  4.52179
13  2.56495	33  3.49651	53  3.97029	73  4.29046	93  4.53260
14  2.63906	34  3.52636	54  3.98898	74  4.30407	94  4.54329
15  2.70805	35  3.55535	55  4.00733	75  4.31749	95  4.55388
16  2.77259	36  3.58352	56  4.02535	76  4.33073	96  4.56435
17  2.83321	37  3.61092	57  4.04305	77  4.34381	97  4,57471
18  2.89037	38  3.63759	58  4.06044	78  4.35671	98  4.58497
19  2.94444	39  3.66356	59  4.07754	79  4.36945	99  4.59512
------------------------------------------------------------------------------------------------------
20  2.99573	40  3.68888	60  4.09434	80  4.38203     100  4.60517
------------------------------------------------------------------------------------------------------
Appendix 1. De formule voor de zelfinductie L.

L = 908,3*[ ln {(1000/D)*(142,6 / F)-B} - 1] * [(1 - B*F/142,6)*(1 - B*F/142,6) - 1] /[F*F*{(142,6/F)-B}]-908,3*[ln{(1000/D)*(A-B)}-1]*[{(A-B)*F/142,6}*   {(A-B)*F/142,6}-1] / {F*F*(A-B)}.		(1)


Appendix 2. Natuurlijke logaritmen of ln.
De meesten van ons hebben wel gehoord van logaritme of van een logaritmische potmeter of een logaritmische meterschaal. Op zo'n schaal is de afstand van 1 tot 10 even groot als de afstand van 10 tot 100.
Normaal wordt bedoeld de logaritme met als basis het getal 10 en dit wordt geschreven als log.
Het getal 10 noemen we het grondtal van de logaritme.
Nu is de log van een getal die waarde (die macht) waartoe je 10 moet verheffen om dat getal te krijgen.
Een voorbeeld: log 100 is 2, omdat 10 tot de macht 2 (10 kwadraat) = 10 x 10= 100. In deze vermenigvuldiging komt dus 2 maal 10 voor.
En log 10.000 = 4, want 10 tot de macht 4 =10 x 10 x 10 x 10 = 10.000.

In wetenschap en techniek komt vaak een andere logaritme voor, met als grondtal het getal e. Dat wordt de natuurlijke logaritme genoemd. e = 2,71828182846 en wordt berekend als

e = 2 + 1 / (1*2) + 1 / (1*2*3) + 1 / (1*2*3*4) + enz.

Definitie: de natuurlijke logaritme ln van een getal is die waarde (die macht) waartoe je e moet verheffen om dat getal te krijgen.
Voorbeeld ln 7,4 = 2 want e tot de macht 2 is 7,4. En ln 55 = 4, want e * e * e * e = 55.

Hoe vinden we ln ? Wie heeft zijn oude rekenliniaal bewaard? Die is nu goud waard! Met de schuif ondersteboven er in, kun je de ln direct aflezen!
Weggegooid/ kwijtgeraakt? Niet getreurd. In tabel 1 kun je ln ook aflezen En we zien bijvoorbeeld dat ln 10 = 2,30 en ln 100 = 4,60. Dat laatste is precies 2 keer zo groot als het eerste. Dat kan geen toeval zijn! En dat is het ook niet:
 ln 100 = ln(10 x 10) =ln 10 + ln 10 = 2,3 + 2,3 = 4,6. Dit geldt algemeen! En dat kunnen we goed gebruiken om m.b.v. de tabel de ln te bepalen van getallen boven de 100.
Zo is ln 450 = ln(45 x 10) = ln 45 + ln 10 = 3,81 + 2,30 = 6,11.
NB. Dit verhaal gaat ook op voor die andere gewone logaritme. Log 1000 = log (100 x 10) = log 100 +log 10 = 2+1=3!
Tabel 1. NATUURLIJKE LOGARITMEN.
------------------------------------------------------------------------------------------------------
N        ln	N        ln	N       ln		N	ln	N       ln
------------------------------------------------------------------------------------------------------
 0   - 8		20  2.99573	40  3.68888	60  4.09434	80  4.38203
------------------------------------------------------------------------------------------------------  
 1   0.00000	21  3.04452	41  3.71357	61  4.11087	81  4.39445
 2   0.69315	22  3.09104	42  3.73767	62  4.12713	82  4.40672
 3   1.09861	23  3.13549	43  3.76120	63  4.14313	83  4.41884
 4   1.38629	24  3.17805	44  3.78419	64  4.15888	84  4.43082
 5   1.60944	25  3.21888	45  3.80666	65  4.17439	85  4.44265
 6   1.79176	26  3.25810	46  3.82864	66  4.18965	86  4.45435
 7   1.94591	27  3.29584	47  3.85015	67  4.20469	87  4.46591
 8   2.07944	28  3.33220	48  3.87120	68  4.21951	88  4.47734
 9   2.19722	29  3.36730	49  3.89182	69  4.23411	89  4.48864
------------------------------------------------------------------------------------------------------
10  2.30259	30  3.40120	50  3.91202	70  4.24850	90  4.49981
------------------------------------------------------------------------------------------------------
11  2.39790	31  3.43399	51  3.93183	71  4.26268	91  4.51086
12  2.48491	32  3.46574	52  3.95124	72  4.27667	92  4.52179
13  2.56495	33  3.49651	53  3.97029	73  4.29046	93  4.53260
14  2.63906	34  3.52636	54  3.98898	74  4.30407	94  4.54329
15  2.70805	35  3.55535	55  4.00733	75  4.31749	95  4.55388
16  2.77259	36  3.58352	56  4.02535	76  4.33073	96  4.56435
17  2.83321	37  3.61092	57  4.04305	77  4.34381	97  4,57471
18  2.89037	38  3.63759	58  4.06044	78  4.35671	98  4.58497
19  2.94444	39  3.66356	59  4.07754	79  4.36945	99  4.59512
------------------------------------------------------------------------------------------------------
20  2.99573	40  3.68888	60  4.09434	80  4.38203     100  4.60517

Appendix 1. De formule voor de zelfinductie L.
L = 908,3*[ ln {(1000/D)*(142,6 / F)-B} - 1] * [(1 - B*F/142,6)2 - 1] /
[F2*{(142,6/F)-B}]-908,3*[ln{(1000/D)*(A-B)}-1]*[{(A-B)*F/142,6}2 -1] / 
{F2*(A-B)}.		


     


Door PD2CU
Verslag van de meeting van woensdag 31 oktober 2001.
 	Alweer een drukbezochte avond. Verschillende leden hadden deze avond hun zelfgebouwde apparaat of apparaten meegenomen. Een grote variatie in meegebrachte spullen werd getoond. Tevens kon hier het verschil in persoonlijke belangstelling voor de hobby aan afgemeten worden. Meetapparaten en zenders van heel klein tot stevig groot, van bouwpakket tot junkbox-special, vol terechte trots door de bouwer van commentaar voorzien. 
	Voor elk wat wils, was hier overduidelijk van toepassing. De verschillende gebruikte technieken werden uitgebreid besproken. SMD plak- en loupewerk naast fijnmechanische hoogstandjes en "ouderwetse" gezellig gloeiende buizen (niet nu natuurlijk). Gelukkig was door het bestuur niet gekozen voor een wedstrijd in de beoordeling van de zelfbouw, daarvoor waren de verschillende bouwsels t verschillend. In plaats daarvan werd door loting uitgemaakt wie de gelukkige winnaar zou worden van de beschikbaar gestelde prijzen. 
De eerste prijs, loten van de Grote Club actie, werd gewonnen door Ton, PA3DGL terwijl Jan, PA0KKD de gelukkige winnaar was van de doos met onderdelen die de tweede prijs vormde. Met het geanimeerde noodzakelijke onderlinge QSO van iedereen met iedereen had iedereen weer een prettige avond. 
.._._  CU'73, Renata.

        
							
										


Langs de zijband. 
Door PA3AQT
Ooit gehoord van het Veron Service Bureau, subdivisie schematheek? Laat dat service er dan maar af. Zes jaar in de kast gelegen, de dappere Alinco DR-510. Van huis uit, af fabriek zoals dat heet, 50 Watt op twee en 35 Watt op 70. Na al die jaren deze TRX aangesloten. Op twee een Watt of 20 en op zeventig helemaal bedroevend. En dat bij een ingangsvermogen (DC) van 70 Watt. Wat rest er dan. Opnieuw afregelen die handel. Dat lijkt geen probleem. Echter, geen schema aanwezig. Zoeken op het internet. Noppes,  heeft packet dan toch nog toekomst? 
Dus contact gezocht met de schematheek. Laten we de beheerder PA0-X noemen. Ik stuur een met hondenogen overladen e-mail op vrijdagavond naar de schematheek, waarin ik haast smeek om een schema van de DR-510.  PA0-X meldt zich de volgende dag om tien uur. Niet bepaald de tijd waarop ik 's zaterdag wens te worden gewekt. Het is echter voor een goed doel. PA0-X is bijzonder opgewekt. Het schema is aanwezig, en zal gezien mijn haast per omgaande op  de post worden gedaan. 
PA0-X meldt nog wel dat zijn vrouw de zakelijke kanten behartigt - aangezien hij zelf onder curatele van zijn vrouw staat. Het schijnt dat PA0-X te goed is voor deze wereld. Anders nog, de familie gaat er onderdoor. Dus heeft XYL de zaken financieel overgenomen. Dat heb ik eerder gehoord! Als vrijgezel slaap ik er gelukkig rustig om. De volgende dag had ik een QSO met PA0BWX. Die wist me te vertellen dat het servicebureau een langdurige zaak zou worden. Welnee vertel ik Ben in al m'n onschuld. Ik had binnen 24 uur al antwoord. Ben volhard echter. Een echte Goeroe. Nu we toch bij Ben zijn. Van harte met je 'Amateur van het Jaar' verkiezing. Toch een opmerking. Na al je inspanningen word je in een bepaald jaar uitverkoren. En dat tot amateur van het jaar. Dus volgend jaar ben je ex-amateur van het jaar. Terwijl je gewoon verder gaat met al je bezigheden die het VERON bestuur zo opmerkelijk vindt. Zendamateur van het jaar? Nee, ik ken Ben al te lang.
Voor hem geldt m.i.: ' PA0BWX, ZENDAMATEUR VOOR HET LEVEN'.
(zo, die honderd piek is ook weer binnen!)
Ondertussen zit ik nog steeds te wachten op m'n schema. E-mail de deur uit. P.o. een antwoordt: 'te druk'. Kan gebeuren. Ik wacht nog rustig een paar weken af. Een eindtrap waarop je het eten kunt opwarmen is immers - als vrijgezel - ook niet verkeerd. Na 14 dagen en twaalf opgewarmde maaltijden verder (ik eet per weer n maal buiten de deur) nog steeds geen schema. Toch maar weer eens een e-mail. Het antwoord laat even op zich wachten (vakantie?). Dan echter een mail retour. Het schema is nu werkelijk onderweg. Twee weken stilte, ik begin aan de sceptische woorden van Ben te denken. Plof, een dikke enveloppe valt in de brievenbus. Stempel van de schematheek erop. Ik denk, Wauw, niet gek. Heeft maar zes weken geduurd. Ruk de enveloppe los. De deceptie slaat echter toe. De factuur klopt wel, maar het schema stamt van een porto af. Dus de hele handel maar weer in een enveloppe gestopt, en geretourneerd aan het bureau. Vervolgens nog een e-mail gestuurd. Jullie ezels etc. 
Weer een tijdje verder. Twee maand in totaal nu. Plof, dikke enveloppe op de deurmat. En ja hoor. De juiste factuur EN het juiste schema. Kosten; ca 17 piek. Ik heb voor het gemak maar 25 gulden overgemaakt. Wellicht valt het volgend jaar iemand op. Vervolgens valt de Twente Beam op de deurmat. Ook even de laatste TB nagekeken. De schematheek doet het niet eens zo slecht Zij weten binnen twee maand een bestaand schema te kopiren. TB doet het al twee maanden zonder een enkel schema.  
73',Gerrit. 


Agenda.

28 nov.01	Afd.bijeenkomst	Tafelverkoop
19 dec 01	Afd.bijeenkomst	????
30 jan 02	Afd.bijeenkomst	Huishoudelijkevergadering, bestuursverkiezing,
					indienen VR-voorstellen.
9/10 feb 02	PACC-contest
27 feb 02	Afd.bijeenkomst	????
27 mrt 02	Afd.bijeenkomst	Huishoudelijkevergadering, stemming over de
					ingediende VR-voorstellen.


Van de Redactie.
Deze  week ontvingen wij het volgende mailbericht:
Henny en Jan, 
Ik wil jullie laten weten dat ik met plezier het oktobernummr van Twente Beam heb doorgelezen. Een prima mix van landelijk en lokaal verenigingsnieuws, techniek, DX, en andere zaken die ons amateurs interesseren.
Jammer dat Jan er mee gaat stoppen. 
Was getekend: Hans Blondeel Timmerman, VERON 1e algemeen vice-voorzitter.
 
Dit compliment uit een onverwachte hoek is  een mooie opsteker voor de huidige redactie maar vooral voor iedereen die ons regelmatig van gevarieerde kopij voorziet en een opwekking voor haar/hem die het al zo lang van plan was.. Nu moet het toch een fluitje van een cent zijn om een opvolger van Jan te vinden. Ik ben benieuwd wie mij (eventueel alleen in noodgevallen) komt helpen dit achtergrondwerk te doen.  Aarzel niet, neem gerust contact met mij op. Op de bladzijde hiernaast zie je hoe je me kunt bereiken.
Henny


Diplmes du REF

Vele radio amateurs kiezen Frankrijk als vakantieland, werken zelfs F/ portable vanaf de vakantiebestemming. Je kunt dus wel zeggen dat ook onder de amateurs veel echte francofielen zijn. Voor deze OM's is deze informatie wellicht interessant. Onze zustervereniging in Frankrijk de REF geeft meerdere certificaten uit voor gewerkte Franse stations, op HF of VHF. Een overzicht kunt u vinden op hun website 
www.ref-union.org/diplomes. Voor diegene de regelmatig in verbinding is met Franse stations of meedoet aan de jaarlijkse Franse contest (en dus stapels Franse QSL kaarten heeft) zijn twee certificaten interessant:
DDFM, Diplme des Dpartements Francais de la Mtropole, op HF gewerkt met 40 (VHF 20) verschillende departementen, een sticker voor iedere 10 meer en een speciale sticker Excellence voor alle 96 departementen.
DPF, Diplme des Provinces Francaises, op HF alle 22 (op VHF 16) provincies gewerkt en bevestigd.
Kosten per certificate 80 Fr. Aanvragen door middel van een door de landelijke award manager gewaarmerkte lijst aan:
REF Union, Demande de Diplome, Boite Postale 7429, 32 Rue de Suede, 37074 TOURS Cedex 2.
Voor eventuele vragen of een lijst met departementen en provincies kun je mij benaderen via hr.mulder@hetnet.nl.
73, Hans Mulder, PA0HRM