Processor
Dit rekenwonder is geheel ontworpen om een beperkt aantal rekenbewerkingen snel uit te voeren en kent slechts vier standaard functies: versterker > vermenigvuldigen met een constante waarde, vertragen > echo veer, vermenigvuldiger> mengen van twee signalen, sommatie > optellen. De hoogst haalbare frequentie die we kunnen bewerken wordt in hoofdzaak bepaald door de rekentijd in de processor

Analoog-Digitaal Converter (ADC)
De conversie van analoog naar digitaal kan op verschillende manieren.
Eenvoudig door de tijd te meten die een condensator nodig heeft om bij constante stroom tot een bepaalde waarde te worden opgeladen. Dat punt kun je bepalen met een comparator, vergelijker, voor analoge spanning. Bij het omklappen van de uitgang stop je de tijdwaarneming . Met de ingevoerde stroom- en capaciteitswaarde kun je de spanning berekenen. Dat doe je natuurlijk met een computer dus heb je een digitale weergave van de analoge spanning. Wel erg traag, dus niet geschikt voor b.v. geluidsverwerking Een snellere methode is het vergelijken van de aangeboden spanning met een digitaal opgewekte gelijkspanning De eerste stap is het aanbieden van de halve waarde van het maximum .Vergelijken op de vraag of A groter is dan B.
Vervolgens de helft van het verschil er bij doen en vorige stap herhalen. Dit is een stap voor stap methode waarmee we bij een 12 bits converter in 12 stappen tot de waarde komt.
Het inwendige bevat besturingslogica en een aantal weerstanden, R2R netwerk wat relatief eenvoudig is te maken. De waarde van de weerstanden zijn in alle trappen gelijk, 1R en 2R
De meeste geluidskaarten in onze computer werken op deze manier, en niet onaardig.
De derde methode is een flash converter. Hierbij wordt voor elk bit een eigen comparator gebruikt. Deze comparators zijn a.h.w. op elkaar gestapeld en de weerstanden hebben een oplopende waarde 0,1.tot enkele MOhm . Om binnen nauwe toleranties te blijven is dit een kostbare constructie, maar je hebt dan ook iets moois. Het aangeboden analoge signaal wordt in een flits ( flash) omgezet in een digitale vorm. Er is nog een kleine tijd nodig om dit op de uitgang te krijgen maar we kunnen nu zelfs videosignalen digitaliseren.

Digitaal-Analoog Converter (DAC)
Na bewerking van het signaal in de rekenmachine willen we het wel weer terughebben in analoge vorm. Dit gebeurt met een digitaal analoog converter, dus de omgekeerde bewerking. Ook hier hebben we te maken met een eindig aantal stappen, voor 8 bits 256, zodat het uitgaande signaal nog moet worden gefilterd met b.v een R/C netwerkje om de kleine sprongen in het signaal (steile flanken harmonischen) weg te filteren. Hoeveel samples (monsters van het signaal) hebben we eigenlijk nodig om een getrouwe kopie van het oorspronkelijke signaal te kunnen maken?
De monster frequentie moet minimaal 2 keer de hoogst gewenste frequentie zijn, waarbij je te maken kunt krijgen met z.g.aliasing. D.w.z het is niet wat het lijkt te zijn. (B.v.in films zien we een wagenwiel achteruitdraaien en de wagen gaat toch vooruit).Aliasing.is tegen te gaan door o.a. vooraf een laagdoorlaat filter (R/C netwerk ) te plaatsen . Zo hebben we in de CD speler meestal te maken met een sample frequentie van 44100 Hz., wat een datastroom oplevert van 176400 bytes per sec., ofwel 900 Kbit/s.
Dit kunnen we niet zondermeer op de zender zetten, de hoeveelheid informatie (datastroom) moet worden beperkt. Bij de GSM aan ons hoofd wordt een sample frequentie van 8 kHz gebruikt bij 8 bit converter, wat 64 Kbit datastroom oplevert. Dit is nog teveel, het wordt met wat rekenwerk terug gebracht tot c.a. 7 Kbit per sec.
Daarnaast wordt gebruikt gemaakt van ons natuurlijk vermogen om dingen te horen die er niet zijn, maar die worden afgeleid van de aanwezige informatie. Een deel van de reëel opgenomen informatie hoeft niet te worden uitgezonden, vraagt dus geen bandbreedte en verwerkingstijd. Het aangename van deze wijze van signaaltransport is de storingvrije ontvangst. D.w.z als er ontvangst is dan wordt dit niet verknoeid door allerhande stoorsignalen want die worden door het digitale systeem genegeerd. Is er toch erg veel storing/ zwaksignaal, dan is de ontvangst totaal onmogelijk.
Daarnaast kunnen er meerdere programma`s in een kanaal worden gestopt door de tijd over meerdere gebruikers te verdelen.
Digitale audio-signaaloverdracht op een AM zender zal niet gaan, de bandbreedte is veel te groot, FSK kan wel. Wie er zonder investering wat mee wil spelen kan op onderstaande adressen een experimenteel programma downloaden. De makers van deze programma`s wijzen op een minimum benodigde kloksnelheid van 200 MHz. De geluidskaart moet tegelijkertijd in en uitgangs-signalen kunnen verwerken.
http://members.tripod.com/~gniephaus/gnasp1/gnasp1.html
http://www.qsl.net/mmhamsoft/dsp/index.htm

Morse (deel 2)

Wat staat ons ter beschikking om het te leren van 5 wpm met een tekensnelheid van 12 wp. Om te beginnen het stukje van Renata in TB no.5, mei `02 over de indeling van de tekens. En verder...
Morse uitzendingen voor beginners:

Dag	tijd	Station	freq	bijzonderheden
maandag	21:15	PI4AA	3.602 MHz	morse examensnelheid.
dinsdag	22:00	W1AW	*	cws (slow) zomer programma
woensdag	15:00	W1AW	*	cws (slow) zomer programma
donderdag	22:00	W1AW	*	cws (slow) zomer programma
vrijddag	15:00	W1AW	*	cws (slow) zomer programma

*	1.818 - 3.5815 - 7.0475 - 14.0475 - 18.0975 - 21.0675 - 28.0675 MHz slow = 5 - 7.5 - 10 - 13 en 15 woorden / minuu

Morse cursus bandjes van de Veron.
Computerprogramma`s zoals:

Morsecat Een programma dat eigen tekstfiles omzet in cw signalen, die uit je pc komen.Van alles kun je instellen, maar vooral belangrijk voor ons zijn de snelheid van de tekens en de spatie tussen de tekens.
Hoewel de vereiste snelheid is teruggebracht naar 5wpm is de tekensnelheid 12wpm. Dat is niet om het moeilijk te maken maar om de tekens voor het gehoor een acceptabele klank te geven. Wordt het teken te langzaam dan hangt het als droog zand aan elkaar.Deze methode die afwijkt van de oorspronkelijke standaard heeft de naam Farnworth meegekregen.

NuMorse Soortgelijk programma

G4FON Koch method CW trainer
Dit programma heb ik recentelijk van iemand ontvangen en het biedt een aantal interessante eigenschappen om het seinen machtig te worden.
Je kunt beginnen met het instellen van het aantal letters. Als je nu het programma op de gewenste snelheid hebt ingesteld worden deze letters in willekeurige vorm op je afgevuurd. Geen herkenning van woorden o.i.d. Door nu telkens na het beheersen van het ingestelde aantal tekens , 90 % goed, nieuwe tekens toe te voegen komt het bijna vanzelf. Het is ook mogelijk radio ontvangst te simuleren door toevoeging van QSB en storingen en ook nog van een S9 naar slechtere ontvangst te schakelen kun je het net echt maken. Voor tekens, die je maar slecht kunt nemen kun je ook eenvoudig een test maken. Al met al een aanrader.

CW get
Heb je een ontvanger waarmee je cw stations in de amateurbanden en overige banden kunt ontvangen dan is een verbinding met de audio in van de geluidskaart van je pc nodig om het ontvangen signaal te zien als op een oscilograaf, maar gelijktijdig komen de tekens in normale letters op het scherm. Daaronder de tekst zoals die door Cwget is gemaakt.daaronder het echte signaal met de horizontale lijn die de ``threshold`` drempel is.
Je kunt deze met de muis verplaatsen of automatisch laten kiezen. Alles wat er onder zit wordt niet gedecodeerd en dat is maar goed ook. Het morse station klik je aan met de muis en het antwoordende station wat meestal iets naast de frequentie zit kun je heel snel pakken door op de knop Go to Max te klikken.
Bijgaand een momentopname van het scherm

De uitzending is net gestopt. Rechts ruis en het antwoordende station is nog niet gevangen maar is iets naar links zichtbaar.

Vergeet vooral niet de site van de Veron te bezoeken.

- VERON - Hamradio link - Morse Goed voor een morse fragment .WAV, de Morse code, afkortingen en heel grappig een MP3 bestand met een vlotte melodie om de morse tekens als muziek in de oren te laten klinken. Mooi voor in de auto. (rithm.mp3) Je vindt hier ook de site om Cwget downloaden. Vergeet niet de helpfile !

Hardware
Een vriend van me KQ6AA in California heeft me een zeer handig apparaatje gegeven Een Pocket CW Reader MJ-416. MFJ Enterprises, Inc.Starkville USA. Gevoed met een 9 V batterij. CW audio signalen gaan naar binnen via de ingebouwde microfoon of via een kabeltje. Als het morse signaal sterk genoeg is zie je een Led in het tempo van het signaal oplichten. Daarvoor moet je de toonhoogte op ca 700 Hz afstemmen en als dat gelukt is zie je op het twee regelige display(tje) de toontjes omgezet naar normale letters en cijfers. Tevens verschijnt de seinsnelheid op het schermpje.
Ik heb ontdekt dat het decoderen lang niet altijd goed gaat en dat is voor een groot deel te wijten aan het verre van perfecte seinschrift van veel amateurs of teveel QRM/QRN
Zoek je buiten de amateurbanden naar professionele telegrafisten dan gaat het vaak heel goed. Verder zul je merken dat op de HF banden andere eisen gelden! Seinsnelheden tussen 20 en 30 woorden per minuut zijn geen uitzondering. Vind je echter een rustig figuur dan ga je al snel wat letters herkennen. Heel handig is het ding om je eigen seinschrift te controleren. Het valt best tegen je eigen call een paar keer foutloos op het schermpje te krijgen. Maar als dat lukt belooft het een goed leesbaar signaal ergens anders op de wereld of op het examen! In de catalogus van een bedrijf dat in Twente Beam adverteert vond ik iets dergelijks.,de MJ-418 en als ik het verhaaltje erbij lees dan is dat een nog een leuk hebbedingetje ook.
Bas

Langs de Zijband
Door PA3AQT
Door vele toevalligheden - Ik moest plots voor een week naar de USA, te laat e-mail bekeken, etc - is de laatste zijband helaas niet in TB verschenen. Jammer, maar helaas. Het outdated verhaal was echter wel een loftrompet naar u en de redactie. Want laten we eerlijk zijn, de TB`s worden, mede door uw medewerking, met de dag (=maand) beter. Uw inbreng, maar vergeet ook de redactie niet. Als uw input te laag is, zorgen zij voor externe publicaties. Wellicht denkt u dat ik een verlengstuk van de TB redactie ben. Niets is minder waar. De naam van mijn column dekt de lading. Ik zie - denk soms - en geef commentaar. Dat ik zo nu en dan duidt op Twente Beam is van objectieve aard. Maar dat is ook het leuke van een columnist. Hij mag zeggen wat hij denkt, en is enkel en alleen verantwoording schuldig aan zichzelf. In het afgelopen jaar heeft de redactie van TB nimmer censuur gepleegd. Zij nemen mijn bedenkingen een op een over. Dat wil niet zeggen dat u het niet mee eens mag zijn. Ik poneer een mening, aan u de schone taak om er daarop te reageren. Dat laatste is me tegengevallen in het afgelopen jaar. Er is NOOIT commentaar geweest op mijn denkbeelden. Aan de andere kant waren er ook verrassend positieve zaken. Nieuwkomers die zich voorstelden bijvoorbeeld. Vond u dat lezenswaardig? Vindt u dat dit een ongeschreven regel dient te worden binnen onze regio? TB laat u de ruimte om te reageren.
En onlangs viel ELECTRON op de deurmat. Electron nieuwe stijl. 32Bit color om maar even in - helaas - windows termen te blijven. Waar menige afdeling worstelt om een periodiek uit te brengen, wordt ELECTRON in full-color uitgebracht.
Een pure een periodiek uit te brengen, wordt ELECTRON in full-color uitgebracht. Een pure verkwisting van contributiegelden. En ze zijn er ook nog trots op! De algemeen voorzitter (ook zo`n figuur die z`n originele roepnaam heeft ingeleverd voor iets welsprekenders) zegt het zelf. Met de huidige stand van de techniek kan ELECTRON voor dezelfde kosten in full-color worden gedrukt. Met andere woorden, ELECTRON in zwart/wit zou goedkoper zijn! Sterker nog, dat IS goedkoper. Gewoon weer terug naar de basis. Want wat moet ik nu met die gekleurde foto`s? Dat het woord PHILIPS (pag. 369) beter te lezen is? Dat ik via de foto`s a.d.h.v. de kleurcode kan zien welke weerstand of condensator ik moet gebruiken? En al die leuke grafieken. Groen. Begreep u ze niet toen deze in het zwart werden afgedrukt? Ik word er ziek van. En welke redactie weet het klaar te spelen om op een pagina de overlijdens-advertenties te combineren met een opsomming van nieuw leden. Het valt me nog mee dat ze de overlijdensadvertenties in het zwart hebben afgedrukt. Al met al begrijp ik er geen ruk van. Heeft de redactie van ELECTRON te veel geld in kas? Of het hoofdbestuur? Zijn het gescheiden B.V.`s? Als er geld is, moet het opgemaakt worden, dat was tenminste de redenering in vroegere tijden. Sorry bestuursleden, als er geld moet worden opgemaakt, dan bepalen wij dat wel. Wij, de leden van de VERON. U weet wel, de mensen die via een achterhaald kiessysteem u in de huidige functie brachten.

Agenda:
Zat. 26 Okt. knutselmiddag in het Hamnus,14.30 uur
Woe. 30 Okt. zelfbouwdemonstratie
Zat./Zon. 2+3 Nov. hobbytechnica / stoomdag 2002, zie mededeling blz 19
Woe. 6 Nov. Technische ronde 21.00 uur PI3TWE
Zat. 23 Nov. knutselmiddag in het Hamnus, 14.30 uur
Woe. 27 Nov. Verkoping
Woe. 4 Dec. Technische ronde 21.00 uur PI3TWE
Woe. 18 Dec. afdelingsbijeenkomst

Waar ligt Krasnodar?!
Hans Mulder, PAØHRM
Ja, waar ligt Krasnodar? Is het werken met Russische stations nog wel interessant? Soms hoor je op de banden met CW alleen nog maar stations uit UA, UB, UY en waar zitten die dan? In ieder geval ver van ons vandaan, vaak uitstekend uitgerust en het zijn prima telegrafisten. Een aanrader voor de QRP-er. Deze jongens halen je zwakke signaaltje er vaak uit en nemen de moeite om even een QSO te maken. En met de QSL valt het ook best mee, al duurt het soms wat langer. Hopelijk draagt dit artikel bij om met wat meer interesse naar die U-stations te luisteren!
Krasnodar ligt in een autonome regio (Kraj) van de Russische Federatie, oftewel Krasnodarskij Kraj. De roepnamen voor de federatie (prefix) beginnen veelal met RA of UA en Krasnodar is te herkennen aan de suffix 6A, 6B, 6C. Dus RA6ATN, OM Alex, blijkt te wonen in Krasnodar en dat ligt aan de Zwarte Zee, zeg maar ten zuiden van Volgograd (het vroegere Stalingrad). Gewerkt op 10 MHz met een 5 W Howes zendertje en de Howes direct conversion ontvanger, bekend van het afdelingsbouwproject van enige jaren geleden.
Na het uiteenvallen van de Sovjet Unie in 1993 is er veel veranderd. De vroegere deelstaten zijn onafhankelijk geworden, ze hebben nieuwe regeringen en nieuwe roepnamen gekregen, kortom voor de radiozendamateur is het allemaal wat ingewikkeld geworden. De oude calls begonnen allemaal met een U en je wist dat Alex, Wladimir, Greg en Igor uit een land kwam dat deel uitmaakte van de voormalige Sovjet Unie. Voor DXCC telden 17 landen en voor de echte liefhebber waren er een paar honderd oblasten te werken. Hoe ziet dat er nu uit?
In de eerste plaats is de Sovjet Unie opgedeeld in 15 onafhankelijke, zelfstandige en souvereine staten:

Russische Federatie RA, UA (Europees Rusland UA1-6, Aziatisch Rusland UA0, 9 en Kaliningrad UA2) Ukraine (US, EM, EO, UR, UX, UY, UZ) Belarus (Wit Rusland, EW, EV, EU) Azerbaijan (4J, 4K) Georgia (4L) Armenia (EK) Turkmenistan (EZ) Usbekistan (UK7-9) Tadzhikastan (EY) Kazakhstan (UN, UO) Kirghizia (EX) Moldavia (ER) Lithunia (LY) Latvia (YL) Estonia (ES)

Deze landen hebben een eigen DXCC-status en bovendien tellen Kaliningrad, Franz Jozef Land en Antarctica binnen de federatie als apart DXCC-land.
Hoe zit het dan nu eigenlijk met de Russische Federatie? Een ingewikkeld verhaal. Tot de federatie behoren 21 autonome republieken, 11 autonome gebieden (Okrug), 6 regionen (Kraj), 49 gewesten (Oblast) en 2 steden (Moskou en St. Petersburg). Alle gebieden zijn te herkennen aan de suffix van hun roepnamen. Het aardige is natuurlijk om onze aardrijkskundige kennis wat op te frissen en de gewerkte stations op te zoeken in een (goede) atlas!
Op de internetsite van Twente Beam (www.veron.nl//afdeling/twente) staat een opsomming van de Oblasten en Krajs van het Europese en Aziatische deel van de Russische Federatie.
Hans

Verloopstekkertjes en aansluitsnoertjes.
Door Jan , PA3FQL
Op eenvoudige wijze tientallen verschillende meetsnoeren en verlooptouwtjes maken, overzichtelijk aansluiten meten en experimenteren zonder bossen kabels meetsnoeren en verloopstekkers te gebruiken.
Hoeveel kabeltjes met plugjes, stekkertjes, krokodillenbekken,banaanstekkers en joost mag weten welke meetsnoertjes en aansluitdraden, eigenlijk te veel om op te noemen hebben we aan de muur hangen en juist dat specifieke touwtje met dat stekkertje en die connector is er net niet bij. We moeten maar weer een nieuwe maken, weer een snoertje met twee of meer aansluitprulletjes aan de uiteinden. De knutselaars onder ons kennen dit maar al te goed, net als ik zelf.
Maar na lang piekeren had ik er nog geen oplossing voor tot dat op een mooie woensdagavond mij een doos met rommel werd aangesmeerd door een foute beweging van mijn hand en ik een piek armer was en een doos rommel rijker. Tussen alle troep van printplaten en oude audio-onderdelen vond ik ook enige luidspreker aansluitingen, van die blokjes met vier aansluitingen voor de luidsprekerdraden middels een klem inrichting De twee knopjes aan de buitenkant waren rood en dat zijn ze nog en de twee in het midden zijn zwart. Een stuk of tien van deze aansluitblokjes voor dubbele en enkele aansluiting zaten in de doos, en toen zonder dat er nog maar een draadje aan zat begon er een lampje te branden.Ik heb alle blokjes twee aan twee met de aansluitingen aan elkaar gesoldeerd en middels een paar boutjes aan elkaar vast gezet zodat er een blokje over bleef dat mooi geïsoleerd is met aan weerszijden twee of vier aansluitingen.
Heb ik nu een touwtje nodig met een bepaalde aansluiting en heb ik die niet, dan pak ik gewoon twee touwtjes waar de betreffende aansluiting aan zitten, even de zijkniptang er in de draadjes een stukje afstrippen even solderen om uitrafelen te voorkomen, het blokje er tussen en zie daar weer voor elkaar. Ik heb buiten de specifieke meetsnoertje die bij meetapparatuur horen haast geen draadje meer dat aan weerszijde voorzien van een stekkertje of iets dergelijks en ik grijp haast nooit meer mis. En je kunt ze voor allerhande aansluitingen gebruiken. Wil je bv de stroomsterkte tijdens het experimenteren meten dan kun je de voedingsdraden en de universeelmeter via het klemmechanisme snel en eenvoudig aansluiten maar er kan ook zo maar even een zekering tussen gezet worden. Bij een dubbelblokje kun je drie signaaldraden aansluiten met een gezamenlijke aarde, of signaal + en - en een voedingspanning + en -. Een welkomende bijzaak is dat de meetsnoertjes nu niet meer her en der verspreid liggen op de werkbank maar netjes naast elkaar en heb je bv 6 aansluitingen nodig dan liggen er nog maar twee van die blokjes met kabeltjes van een redelijke lengte en niet voor 1 aansluiting 2 verloopkabeltjes en enkele krokodillenbekken en verloopstekkers en wat al niet meer. Dus raad ik ieder aan om een paar van die blokjes te kopen op een markt en deze netjes aan elkaar te solderen en je zult zien het werkt mooi en overzichtelijk je hebt geen bossen meetsnoeren meer nodig en het moedigt aan om te experimenteren met onbekende printjes en onderdelen maar ook met het zelf repareren van apparatuur want je kunt alles zo makkelijk aansluiten, een meetsnoertje ga je niet vast solderen maar nu soldeer je een touwtje even vast aan een weerstand of op de print en klemt het in het blokje, het meetsnoertje in de tegen overgelegen aansluitklem en zie daar een prachtige en toch eenvoudige bedrijfszekere verbinding, de handen vrij om de meetapparatuur te bedienen etc. Veel plezier met het knutselen.
Groeten Jan.

Hobbysites
We willen regelmatig internetadressen publiceren die interessant voor de radiohobby kunnen zijn. Deze rubriek kan echter alleen blijven bestaan als iemand die een voor ons amateurs interessante site ontdekt heeft dat aan ons doorgeeft.