Jaargang 24, Nummer 4
April 2002
Afz: Krabbenbosweg 53,
         7555 EC Hengelo.
Port Betaald
PTT Post
 Maandblad van de afdeling A 40 van de VERON 
Vereniging voor Experimenteel Radio Onderzoek in Nederland

Twente Beam april 2002
Afdelingsinformatie 
Servicebureau
Anne-Marie Wieringa, PA3FNB. Krabbenbosweg 53, 7555 EC Hengelo. 
074-2434863. Telefonische bestellingen kunnen op een nader af te spreken tijd/plaats worden afgehaald.

QSL-Bureau Twente:
Willy Braamhaar, PB1WB, QSL-BUREAU VERON TWENTE, Albrechtsweg 13, 
7553 KP Hengelo.

Twente Ronde:
Op zondag om 11.00 uur en op de 1e woensdag v/d maand om 21.00 uur via PI3TWE 
onder de call PI4ZI. Het telefoonnummer van de telefonische inmelding wordt tijdens de ronde bekend gemaakt. 

Relaisstations PI3TWE, 145.600 MHz, R0 en PI2TWE, 430.225 MHz  FRU 9.
Voor vrijwillige bijdragen: Postgiro 1829487 t.n.v. Relaiszenders Regio Twente, 
Letterveldweg 52, 7621 CE Borne.

Cursus Zendamateur:
Schriftelijk aanmelden bij Waddy van der Meer, PA2WCL, Clara Peeterslaan 23, 7545 BG,  Enschede. 
Betaling via giro 3716324 t.n.v. VERON zendcursus afd. Twente, 
Enschede. Cursusleiders: Aad Nelemans, PA3GBL en Koen Wieringa, PA3BHU.

Abonnementen op Twente Beam:
1.VERON-leden, maar geen afdelingsleden:   6.00 per jaar  o.v.v  'Abonnement vanaf ', de call, de postcode en het VERON-lidmaatschapsnummer.
2.Niet VERON-leden:   7.00 per jaar.j
Overmaken op postgiro: 1295526  t.n.v. VERON afd. Twente Twentebeam', Borne.  
U ontvangt hiervoor 10 nummers van TB.  Elk jaar in januari betalen. 
Buitenland: na overleg met de secretaris kan Twente Beam toegezonden worden tegen een geringe (porto) meerprijs.
Leden van de afdeling Twente van de VERON krijgen TB automatisch toegezonden.

Afd. Twente op internet.
U kunt onze homepage vinden op de VERON-site onder:
http://www.veron.nl/afdeling/twente
Apparatuur:
De vereniging draagt geen enkele verantwoordelijkheid voor apparatuur die niet haar
eigendom is. Materiaal dat voor verenigingsdoeleinden in bruikleen wordt gegeven, valt buiten de verantwoording van de vereniging.

 
Twente Beam april  2002    

  Inhoudsopgave
	Van de Redactie			3
	Bestuursmededelingen		4
	Producten van Howes		5
	QRZ-occasions			5
	In Memoriam			6
	Knutselmiddag			6
	Even voorstellen, PE1RYL	7
	Hobby Sites			8
	Monoband antennes		9
	Bouwtekening antenne	       10
	Even voorstellen, PE2MGA       11
	Agenda			       12
	Langs de zijband	       14
	Uitnodiging voor de meeting    15
	Klaar voor onder water	       16
	Afdelingsinformatie            19

Twente Beam
Maandblad van de afdeling Twente van de VERON  (A 40)

Afdelingsbestuur:								         
Remy Denker		PA3AGF	Voorzitter/Bijzondere activiteiten/
			NL 4156	Bibliotheek				0546-825001
Anne-Marie Wieringa	PA3FNB	Secretaris/Ledenadministratie		074-2434863
Bram van den Berg	PBAOK	Penningmeester/Algemeen adviseur/
				Repeaters				074-2667577
Gerrit Veneberg		PAGJV	Vice-voorzitter/Contacten 't Hamnus
				Bijzondere activiteiten			0546-564222
Waddy van der Meer	PA2WCL	Cursussen/Excursies/Meetings		053-4312554
Willy Braamhaar		PB1WB	First operator clubstation/Twente Ronde	
				Tel.(van  9.00 -16.00 uur)		074-2424736
Ton Verboom		PA3DGL	Jeugd en radio/Public relations/	0546-863828
				Voorlichting onderwijs
Arjan Doek		PE1RYL	Cursus/Jeugd en Radio/NL-zaken		074-2911441
Martin Cohn		PE2MGA	Redactie TB/Meetings			074-2420100 

De e-mail adressen van de bestuursleden zijn:   Call@amsat.org

Correspondentieadres:	Krabbenbosweg 53, 7555 EC Hengelo
Giro:	1806339	t.n.v. Penn. VERON afd. Twenthe, Borne
	1295526	t.n.v. VERON afd. Twente Twentebeam,  Borne
	3777519	t.n.v. Activiteiten afd. Twente v/d VERON, Enschede

't Hamnus: Clubhuis / clubstation PI4ZI
Adres: 	Havenstraat 28, Hengelo	   074-2438657
	geopend elke zaterdag 14.30 -17.30 uur
Beheer:	PA1AK	Arnold Koelman	   053-4762288

Twente Beam:
 Redactie:		PE2MGA	Martin Cohn		074-2420100
			PA3GRT	Hans Meulenbroek	074-2667868
			PE2HS	Henny Schulten		074-3762523
Inbinden/verzenden:	PA3EPS	Paul Scholten  		0541-530759
Adv.manager a.i.:	PA3AGF	Remy Denker		0546-825001
Redactieadres:	Henny Schulten, PE2HS, Speenkruid 14, 7491 LB Delden
	E-mail         : pe2hs@amsat.org 
Overname van artikelen en/of schema's is met bronvermelding toegestaan.

Uiterste inleverdatum voor kopij volgend nummer: zondag 5 mei 2002

In dit nummer: Nieuwe antennes op 't Hamnus.
				  zie blz. 9 e.v.

Van de Redactie

Valt het u op dat er weer een  'van de Redactie' in deze Beam staat. Ja , gelukkig, dan schrijf ik het tenminste niet alleen voor het bestuur dat het rubriekje wel miste. 
Is het u ook opgevallen dat we aan de voorkant van TB de lay-out een beetje gewijzigd hebben ? Nee, jammer, dat was wl de bedoeling. We willen op deze manier  uw  aandacht vragen voor de inhoud van deze Beam en u uitdagen deze Beam  niet ongelezen terzijde te leggen. 
Naast alle andere onderwerpen die we dit keer plaatsen hebben we extra veel ruimte gegeven aan de antenne-ontwerpen voor 't Hamnus door  PAGJV. We hebben het schema precies in het midden van het boekje afgedrukt, zodat u die bladen er eventueel uit kunt nemen door de nietjes los te maken.  Gerrit heeft zelfs bij elke door hem ontworpen antenne een onderdelenlijst (blz. 13 e.v) geleverd zodat alles vrij eenvoudig na te bouwen is.
Mochten sommige getallen wat onduidelijk zijn afgedrukt, of wilt u de Beam  niet beschadigen dan is de redactie bereid u per e-mail de schema's (in kleur), de onderdelenlijsten en de toelichting te sturen.
Henny, PE2HS

Bestuursmededelingen				
door PAGJV
Het bestuur was deze keer bijeen onder voorzitterschap van Remy, PA3AGF.
De gebruikelijke vaste agendapunten zijn weer besproken. Hiervan is niet zoveel nieuws te melden, mede omdat hierover in andere artikelen in TB of Electron al publicaties gedaan zijn. Daarom maar eens wat andere zaken bij de horens gevat.
Het beleidsplan van de afdeling is aangepast aan de huidige stand van zaken. Een aantal doelstellingen zijn afgerond of hebben een vervolg gekregen in een aparte groep, bijvoorbeeld de contestgroep PI4ZI.
Er is nogal wat stof opgewaaid over de internet PLC (Power Line Communication)proef van de Nuon te Arnhem. In Electron leest u hierover de belangrijkste aspecten. We moeten ons ernstig zorgen maken als dit allemaal doorgaat. De Nuon is op dit moment bezig met een haalbaarheidsonderzoek. Dit heeft alles te maken met commercie want de techniek op zich werkt. Dat laatste is voor ons en andere belanghebbenden de grootste bedreiging.
Wie meer wil weten over PLC-techniek kan eens gaan kijken op www.mainnet-plc.com
Dit is een Israli's bedrijf dat zich hiermee bezig houdt. Ook de Nuon proef wordt op hun site aangehaald want zij zijn de leveranciers van de techniek.
73, Gerrit PAGJV


De producten van HOWES

Een tijdje geleden hebben een groot aantal amateurs van de afdeling een Direct Conversion ontvanger DXR20 van Howes gebouwd. De kits werden geleverd door  OM Peter Reinsma, PA3GWK in Katwijk. Ik heb indertijd bij de ontvanger ook een CW-zendertje type TX2000 gebouwd. De zender wordt door middel van de VFO van de ontvanger aangestuurd en de eindtrap moet door middel van een verwisselbare uitgangsmodule (bandfilter) per band worden afgestemd. Nu had ik alleen maar een 80 meter module gekocht, maar ik wilde ook graag de QRP zender gebruiken op 40 en 30 meter. De Britse firma Howes is echter inmiddels van het firmament verdwenen en Peter verkoopt de producten ook niet meer. Gelukkig bracht een advertentie in RadCom uitkomst. De producten van Howes zijn overgenomen door The QRP Component Company van G3TUX. Kits en onderdelen van Howes zijn daar via Internet te koop. De firma is gespecialiseerd in allerlei QRP zaken. Informatie vindt u op de website www.g3tux.com. Het postadres is Postbox 88, Haslemere, Surrey, GU27 2RF, England. Inmiddels heb ik de beide modules gekocht en gebouwd en ik heb op 30 meter al heel wat leuke verbindingen gemaakt met 5 Watt output, niet alleen vele Europese stations, maar ook met UAJW.
73, Hans Mulder, PAHRM


QRZ-Occasions.
	Te koop
	Antenne mast met rotor en 6-elements Quad.
	Prijs: t.a.b.
	Reacties naar PE1KVK, Meindert Caspari, 
	tel: 053-4764307 of 0628755198, e-mail: meincas@home.nl.

Meindert Caspari
Keurslanden 22
7542 HJ  Enschede
tel: 0628755198
e-mail: meincas@home.nl

In Memoriam

Op 25 maart is ons oud afdelingslid  

O.M. Pieter Bouwman, ex PA3EEY, 

op de leeftijd van 80 jaar overleden.
OM Pieter was al geruime tijd geen lid meer maar las nog wel ons afdelingsblad Twente Beam. Daarmee hield hij zich op de hoogte omtrent de gang van zaken in onze 
afdeling.
Wij wensen zijn vrouw, kinderen en kleinkinderen sterkte met het verwerken van dit verlies van hun dierbare.

Namens de afdeling Twente,
Remy F.G.Denker, PA3AGF, voorzitter  


Knutselmiddag in 't Hamnus, een evaluatie door PA3DGL
Zes zaterdagmiddagen hebben we inmiddels gehad waarop in 't Hamnus "geknutseld" kon worden  
3 middagen in 2001 en 3 middagen in 2002. De animo hiervoor bleef beperkt tot een vast aantal van 4  5 personen, meestal was het een discussie over een ontwerp of over een schema.
De laatst geplande bijeenkomst was op 23 maart jl. en tijdens die bijeenkomst heb ik de vraag gesteld, of het zinvol is om in deze vorm door te gaan. De getrouwe aanwezigen vonden het treffen n keer per maand op de zaterdagmiddag gedurende 2  2 uur de moeite waard om voort te zetten, aldus is besloten. Deze maand is de laatste vr de zomerperiode en wel op zaterdag 20 april. Na de zomer volgt een nieuwe planning voor deze 'instuifmiddagen', niets- en voor niemand verplichtend.
'73, Ton


Even voorstellen
Tijdens de jaarvergadering van januari ben ik gekozen als bestuurslid. Veel leden van de afdeling Twente zullen mij niet kennen en daarom zal ik me even voorstellen. 
Mijn naam is Arjan Doek, PE1RYL. Ik ben 31 jaar geleden geboren in Hengelo en woon daar nog steeds met veel plezier. Na de MAVO ben ik  MTS-wtb gaan volgen.  In het examenjaar kwam ik in contact met, toen nog Hollandse Signaal en ben toegelaten tot de bedrijfsschool. Ik heb daar een opleiding draaien en frezen gevolgd. Direct  na het behalen van de certificaten  kon ik ander werk zoeken dankzij de eerste grote reorganisaties. Een paar jaar later had ik de metaal wel gezien en wilde iets anders. Maar ja, wat? Op een avond was er op de tv een reclame filmpje met een mooie spreuk:  Stap in de wereld die marine heet. Ik heb het nummer gebeld en een half jaartje later zat ik in de trein richting Den Helder. 
Tot op dat moment wist ik helemaal niets van zenders en ontvangers,  eigenlijk helemaal niets van elektronica. Dat was lastig want zo'n grijze schuit is een en al elektronica.  Geen probleem werd mij verzekerd, daar is wel een cursusje voor. In plaats van direct te gaan varen kon ik eerst twee jaar de schoolbanken in. Tijdens de lessen zend- en ontvangsttechniek ontdekte ik dat er zendamateurs bestonden. En die zendamateurs kwamen een keer  per jaar bij de scouting langs. Daar was ik ook al jaren lid van maar de groep waar ik bij zat deed  nooit aan de jota mee. Nu wel ! 
Tijdens de opleiding in Den Helder leerde ik alles over zenders en ontvangers dus eventjes examen doen, dacht ik. Ondertussen was ik al geplaatst aan boord van een van hare majesteits fregatten, zodat het lastig was aan het officile examen deel te nemen. Ik mocht mondeling examen doen, ik weet niet wat die man allemaal vroeg maar allemaal andere dingen dan ik geleerd had in ieder geval. Toch mocht ik mijn luisternummer NL12026 omruilen voor de call PD1AGQ. Ik wilde meer en ben de cursus op vrijdagavond in het Hamnus gaan volgen, erg gezellig en leerzaam. Een jaar later, 1998, resulteerde dat in PE1RYL.
Tot vorig jaar heb ik gevaren en heb weinig aan de hobby gedaan. Maar alles verandert, ik heb weer een normale baan in Twente en heb het stof van de zender geblazen. Naast mijn bestuursfunctie ben ik ook lid van de contestgroep van PI4ZI.  Samen met de rest van het bestuur en alle leden van de afdeling Twente hoop ik dat we er een mooi en actief jaar van gaan maken.			73, Arjan, PE1RYL


Monoband antennes voor het HAMNUS door PAGJV
De contestgroep PI4ZI heeft mij gevraagd een aantal monoband antennes te ontwerpen en te bouwen welke op ons clublokaal moeten komen te staan. De antennes zijn ontworpen voor de 10- 15- en 20-meter band. De 10 m antenne is reeds gereed en uitgebreid getest met de PACC contest. Gezien de geweldige resultaten zullen de antennes voor 15 en 20 m volgens hetzelfde recept gemaakt worden. De 20 m antenne wordt een 3 elements beam. De verhouding tussen de afmetingen, de te behalen gain en de kosten lopen anders te veel uit de pas.
De belangrijkste uitgangspunten van het ontwerp zijn: SWR < 1,5:1 binnen de amateurband, gemiddelde boomlengte en een voor-achter-verhouding van gemiddeld 25dB. De antennes kunnen wel geoptimaliseerd worden voor b.v. maximale gain, maar dan is de SWR op de bandeinden vrij hoog plus dat de voor-achter-verhouding weer slechter wordt. Tevens worden de boomlengtes dan erg groot en dat alles voor 1  2 dB extra gain!
De tekeningen wijzen eigenlijk voor zich om ze eventueel na te bouwen. Alle elementen worden middels uitlaatklemmen en aluminium plaatjes op de boom bevestigd. De in elkaar geschoven delen worden met slangklemmen vastgezet. De gebruikte gamma match lijkt op zich het moeilijkst te maken, echter ook dit valt erg mee.
Als afstandhouders heb ik 10 mm dik perspex gebruikt, maar kunnen ook van 40 mm afvoerbuis gemaakt worden, waarin op de juiste plaats gaten geboord moeten worden.
Als kortsluitstrip, welke verschoven kan worden, heb ik een strook  aluminium gebruikt van ongeveer 15 mm breed. Mooier is hier twee blokjes met uitsparingen te gebruiken, welke met een boutje er door een klem vormen om de aluminium buizen. De aansluitplug wordt met een stukje hoekprofiel onder de uitlaatklem van de straler vastgezet. Zie de tekening hoe e.e.a. uitgevoerd kan worden.
Afregelen gaat vrij eenvoudig, vooral wanneer een antenne analyzer, b.v. MFJ259   
o.i.d., aanwezig is. Echter met de HF set en een SWR-meter gaat het ook.
De benodigde capaciteit wordt gevormd door een stuk RG213 coax in een aluminium buis te schuiven. De binnenpit wordt niet gebruikt. De buitenmantel vormt samen met de buis de capaciteit. Gewoon alles aan elkaar bakken ter plaatse van de PL plug. Het eind van de coax, dat in de buis zit, wel netjes van koperhaartjes etc. ontdoen en eventueel dicht kitten of vulkaniseren.
Door de capaciteit te variren wordt de antenne op de juiste frequentie gezet. Meer capaciteit is hoger in frequentie en minder, hoe kan het anders, lager. Door de kortsluiting te variren kan de juiste impedantie gekozen worden. Dit afregelen simultaan uitvoeren en je krijgt de boel snel op een SWR 1:1.
Alle nadere info staat op de tekeningen vermeld en ik heb ook de materiaallijsten bijgevoegd. Afhankelijk van wat je wilt, kan dit natuurlijk wat variren. Het is allemaal niet zo kritisch. Voor eventuele vragen kun je bij mij terecht.
										Gerrit
Materiaallijst 10 Meter Monobander			
Omschrijving		Maatvoering		Totale lengte		Te leveren
Boom			50x2,5 mm		7,80 m			6,00 m+1,80 m
Koppelstuk		45x2,5 mm		30cm			30cm
1e sectie van alle elementen	
			20x2  mm		15 meter		2x6,00 m+1x3,00 m
2e sectie van alle elementen	
			16x2 mm		11,12 m		2x6 m 
									incl. inschuiflengte
Gamma match	12 mm binnen 	1 meter		1 meter

Aluminium plaat		100x100x5mm			  5 stuks
Aluminium plaat		200x200x5mm			  1 stuks
Slangklemmen RVS		voor 20mm  buis			10 stuks
Uitlaatklemmen		voor 50mm  buis	 		14 stuks 50 mm klem
Uitlaatklemmen		voor 20 mm buis			10 stuks 28 mm klem
Uitlaatklemmen		voor 60mm  buis (Mast)		  4 stuks 60 mm klem
Plastic afdichtdoppen	voor 50 mm buis			  2 stuks
Plastic afdichtdoppen	voor 16mm  buis			10 stuks 

----------------------------------
Wilt u de bouwschema's van de ontwerpen en de materiaallijsten voor de 15 m en 20 m monoband antennes per e-mail ontvangen, stuur dan uw adres naar de redactie o.v.v. 'monoband antennes'
----------------------------------


En dan. 
.word je ineens gevraagd of je plaats wil nemen in het bestuur. Tijdens de jaarvergadering in januari ben ik toen gekozen als bestuurslid van de afdeling Twente.
Omdat waarschijnlijk de meeste leden van de afdeling mij niet kennen, of mij alleen van gezicht kennen, zal ik hier even in een kort stukje schrijven wie ik ben, wat ik doe en waar ik vandaan kom.
Mijn naam is Martin Cohn en ben sinds 1999 in het bezit van de call PE2MGA.
Nadat ik 9 jaar in Hengelo heb gewoond ben ik verhuisd met m'n ouders naar Borne. Daar kwam ik op een scoutingverenging terecht waar ik voor het eerst kennis heb gemaakt met het zendamateurisme. De scoutinggroep Twickel Borne deed daar al een paar jaar mee aan de JOTA en ik mocht toen als klein welpje ook meedoen met dit radio-evenement. Vanaf die eerste kennismaking wist ik zeker: dat wil ik ook. Maar ja, als 10 jarig jochie kan je nog geen machtiging halen.
Het bleef dus bij de jaarlijkse JOTA. Ieder jaar weer deed ik daar fanatiek aan mee en de laatste paar jaren ook zelf als organisator. En ja, toen moest het er ook maar een keer van komen. Halverwege mijn opleiding elektrotechniek dacht ik wel over voldoende kennis te beschikken om het examen te kunnen halen en heb ik de machtigingsregels (voor zover nog niet bekend) geleerd. En zowaar: in een keer het C-examen gehaald.
En dan wil je natuurlijk direct de ether in. Gelukkig had iemand in mijn omgeving dat door, en van hem kon ik dan ook zolang een Condor16 lenen met een antenne totdat ik zelf iets gevonden had. Al snel werden mijn ouders thuis helemaal gek van alle coaxkabels die via de meest vreemde constructie naar zolder liepen. Want, het bleef natuurlijk niet bij n antenne. Want met wat stug installatiedraad, een PL-plug, een SWR-meter en een kniptang heb je al gauw de tweede antenne te pakken. Mijn eerste eigen transceiver, daar ben ik eigenlijk per ongeluk tegenop gelopen. Een luxe dualbander all mode werd door iemand te koop aangeboden, omdat hij zelf een HF-set wou aanschaffen na het behalen van zijn A-machtiging. Het was een relatief goedkope set (gezien zijn nieuwwaarde), maar ik heb er met mijn studenteninkomen behoorlijk wat uurtjes voor moeten werken. In het laatste jaar van mijn opleiding heb ik toen nog een ATV-zender voor 23 cm gebouwd. Helaas is dit project nog niet zover dat het optimaal werkt want toen had ik ineens een stuk minder tijd. Ik was bezig met mijn afstudeerstage bij Holland Signaal en tegelijkertijd had ik nog een bijbaantje bij RTV-Oost in de avonduren. Daarna volgde een tijd met net m'n eerste baan en een tweetal verhuizingen vlak achter mekaar. Daardoor was er ineens veel minder tijd voor de hobby. Tussen de twee verhuizingen in is zelfs alles alleen nog maar uit de doos geweest voor de JOTA.
Sinds een half jaar woon ik nu weer in Hengelo. Ik heb nu alle ruimte voor mezelf en de hobby-kamer begint zich alweer aardig vol te bouwen met allerlei experimenten. Er zijn nog genoeg leuke dingen te ontdekken.
Als jullie me nu nog niet kennen, dan komen we elkaar vast nog wel een keer tegen op een van de amateurbanden in beeld en/of geluid, of anders op een zaterdagmiddag of woensdagavond in het Hamnus. 					
73, Martin, PE2MGA


Agenda

apr.	Knutselmiddag in 't Hamnus. Aanvang 14.30 uur
apr.	Vossenjacht  (Twente), 2 meterband. Aanvang 13.00 uur
apr.	Afdelingsbijeenkomst. 
		Onderwerp: Het 'groene spul', afgedankt legermateriaal.
		Zie uitnodiging voor de meeting blz 15
apr.	63e Verenigingsraad in het Dorp te Arnhem
27	apr.	VHF-dag en antennemetingen bij "de Lichtmis" in Nieuwleusen
16-20	mei	VERON Pinksterkamp
mei	Afdelingsbijeenkomst. Traditionele verkoping bij opbod
26	juni	Afdelingsbijeenkomst. Invulling nog onbekend.


Langs de Zijband
Door PA3AQT
Toen ik begon met deze rubriek waren er twee redenen. Ten eerste natuurlijk om Twente Beam van kopij te voorzien. Ten tweede had ik verwacht dat de lezers het dan wel of niet eens zouden zijn met mijn inzendingen. Tot deze zijband - nummer 6 - heb ik nog geen enkel commentaar gehad. Geen enkel ingezonden stuk. Ik ben dus uw ideale voorzitter, immers u bent het altijd met me eens en ik heb altijd gelijk. En toch kiest u een ander. En dat uit een lijst van n persoon, te weten Remy, PA3AGF. Van harte Remy! Voor u commentaar geeft - waar was je dan - wil ik er op wijzen dat ik op medische gronden niet aanwezig mag  (!) zijn op de maandelijkse bijeenkomsten. En dat laatste maakt me wellicht ongeschikt als voorzitter.  Dat iedereen akkoord gaat met een enkele kandidaat maakt me echter onrustig, en vraagt om VN controle!
De financile stand van regio Twente doet denken aan het Nederlandse verleden en toekomst. We komen te kort!! De inkomsten van afdeling 40 wegen niet op tegen de kosten. Grote cashflow boosdoener in deze is TB. Te weinig adverteerders, en te weinig vrijwillige bijdrages.  Over dit laatste heb ik u reeds eerder aangesproken. Alle onderzoeken ten spijt. U vindt TB leuk, wenst 10 maal per jaar een exemplaar, maar bent te beroerd om kopij aan te leveren OF een bedrag over te maken op rekeningnummer 1295526. TB bestaat nu nog. Houden zo! Allemaal 5 EURO en we komen weer een stuk verder.  Nog een andere manier is het in omloop zijnde kleingeld. Heeft u nog geld uit uw (EU) vakantie bestemming? Alles, papier en munten zijn welkom. Stuur ze naar me op en ik zorg voor de bancaire afhandeling en de overschrijving naar de TB-rekening. 
Het bestuur wil ook de gedachten laten gaan over besparingen betreffende TB. De meeste kosten gaan natuurlijk op aan het drukken en verzenden. In het drukken is het meeste te verdienen. Velen van ons kennen wellicht beroepshalve een - digitale - drukker. Maar dan moeten we, om tot een prijsvergelijk te komen,  wel weten wat bij de huidige oplage van TB de stuksprijs is! En dat inclusief de PMS kleurcode van de omslag en het gewicht van de cover en de normale pagina's. We horen ongetwijfeld van de TB redactie. En als de gegevens bekend zijn, dan ook allen aan de slag. Vraag offertes bij elke drukker die u goed gezind is.  
U heeft er waarschijnlijk nog niet aan gedacht, maar er is nog een manier om de TB kosten de kop in te drukken. Stop met het inzenden van kopie! Als dat goed aanslaat valt er niets meer te drukken, en worden de kosten dus op den duur letterlijk en figuurlijk GEDRUKT.
Besparen. Waarom schenken of stellen we een cadeau  ter beschikking aan winnaars van een  prijsvraag? Staat het stoer als afdeling 40 voor de kerstpuzzel een aantal prijzen ter beschikking stelt.  Alln het vermelden van de winnaar kost al een vermogen.  Laat de winnaar een morele winnaar zijn. Die behoeft geen geldelijke roem. De eeuwige roem zou meer dan voldoende moeten zijn. Daarnaast is er via een kleurenprinter wel wat leuks te bedenken voor deze winnaar(s), of worden awards niet op deze wijze gefabriekt?
	Sluit ik af met de nieuwe leden. Wie zijn die mensen? Als ze de ballotagecommissie achter zich hebben, dienen ze per definitie een CV naar TB te sturen. En dan niet van die eenvoudige, alom bekende verhalen. U kent ze wel. Ik ben Karel, ik heb een transceiver van merk-XXXX en vind deze hobby, naast m'n bakkie heel erg fijn. Nee, een echte introductie, zodat we - als we hem in QSO treffen - weten wie hij is. Natuurlijk betaalt het aanstaande lid ook 5 EURO voor TB. Ik ben vooral benieuwd naar het laatste nieuwe lid, PAGNO. Is dat niet de Gerrit die me in de jaren zeventig op de MTS de grondbeginselen bijbracht van de analoge techniek? 
Voor vreemde valuta stortingen per gefrankeerde post:
G.J. Mengerink, Binnenhof 6, 7642 GW Wierden.			
73, de Gerrit,   


Uitnodiging voor de meeting
Het is gelukt. Een van de onderwerpen waar volgens de enqute belangstelling voor is en waarover nog weinig of geen clubavonden zijn geweest, is "Het groene spul". 
Het gaat over afgedankt militair materiaal dat nog zeer in de belangstelling staat maar ook zeer schaars begint te worden. 
Met dank aan PAMER (Fred) kunnen we vanavond PADLF (Dolf) begroeten en hij zal ons een "Groene avond" bezorgen. 
Iedereen is van harte welkom in 	
't Hamnus, Havenstraat 28, Hengelo
op woensdag 24 april 2002 
Aanvang om 20.00 uur.
Waddy (PA2WCL)


Klaar voor onder water                                                     
Deel 1
                                                                                           
De drie claxons waren het teken dat de boot eronder ging, van een bovenwater varende onderzeeboot naar een echte: "op de batterij" varendeduikboot. De dieselmotoren werden gestopt, en de voortstuwing op elektrisch geschakeld. De duiktank die gevuld was, maakte dat de boot wegzonk, doch werd tijdig opgevangen en geblazen (leeg gepompt).  De aanwezige trimtanks werden onder leiding van de chef onderwaterbedrijf zo bediend dat de boot op de aangegeven diepte kon zweven, was  afgetrimd.  Deze trimtanks, de voor-midden hulpballast -en achtertrimtanks lagen voor de veiligheid binnen de drukvaste huid, doch konden, indien de boot te licht was, water innemen en natuurlijk bij  wegzakken water blazen, terwijl indien de boot voor of achter te licht was, voor/achter water  werd rondgepompt.  Het trimbedrijf  - bij verschillende dieptes - en of zoutlagen in het water, had de handen vol en dit gold ook voor de duikroergangers die de dieptemeter/hellingmeter in de gaten moesten houden. Even niet vlug genoeg gereageerd leverde hen een snauw op van de  chef onderwaterbedrijf die in de centrale tegen de periscoopmast leunde, doch deze knapen scherp in de gaten hield.
De dienstdoende telegrafist, in de radiohut direct achter de centrale,  kon nu even zijn verzonden berichten en of telegrammen inloggen. Bovenop lag nog  het Diving signal , een bericht waarin de commandant van de boot aangeeft voor hoe lang en in welke positie hij  Submerged  denkt te zijn. Veel Engelse taal dus, maar ja in de jaren 60 en in NATO-verband. Tevens was de: Next of Kinlist verzonden, waarin alle opvarenden werden genoemd, dit in verband met een voor ons onprettige Submiss of nog erger Subsunk. Deze laatste twee, een alarmfase en een zoekactie  zorgden voor de grootste commotie onder de walautoriteiten. 
Het  Diving signal zeg maar duikbericht werd in CW met de voorrangsaanwijzing  P  spoed dus verzonden naar een nederlands/nato kuststation. Meestal was dit Nora/PBC 3, dit marinekuststation (Noordwijkradio) zorgde voor verdere doorzending naar COZD (Commandant Onderzeedienst). De eerste jaren na de tweede wereldoorlog was de onderzeedienst aan de Waalhaven in Rotterdam gehuisvest. De boten lagen voor reparatie of tijdens verlofperiodes in de betonnen bunkers, nog een overblijfsel van  Herr Adolf uit de jaren 1940-1945. Later, in de jaren 60 is de onderzeedienst naar Den Helder overgeplaatst.
Ontvangen berichten en telegrammen konden nu worden uitgetypt en via het berichtenplankje  door de Chef station aan de verbindingsofficier ter tekening worden aangeboden. Telegrammen waren meestal van persoonlijke aard en konden voor iedere opvarende bestemd zijn. Gelukwensen b.v. Zoon geboren, moeder maakt het goed gaven veel plezier, maar ook droevige inlichtingen van thuis kwamen voor.  Dit verkeer kwam via Scheveningenradio/PCH binnen. Hierover in de aflevering Openbaar Verkeer meer.
Berichten echter waren van militaire aard,  uitgezonden door PBC2  op de maritieme banden in de 4/6/8/12 MHz  om er eens wat te noemen. Het cijfer 2 achter PBC staat voor omroep, d.w.z. om de 4 uur werd er een berichtenstroom in CW uitgezonden, een genummerde serie inhoudende diverse soorten  van verkeer. Van berichten in klare taal, codeberichten,  weerberichten,  heruitzendingen van nood-spoed en veiligheidsverkeer. 
Maar hoe ging dat onderwater varend. Nou tot bepaalde diepte kon men op de VLF band  nog met een te baksen antenne (denk aan grote ferrietstaaf)  signalen ontvangen van speciale stations: GBR en NSS tot een meter of 10, doch : snuiverend   kon wel  communicatie worden gepleegd. Bij snuiveren ook wel snorkelen genoemd blijft de boot  onder de waterspiegel varen met opgestoken snuivermast en periscoop. Nu komt de truc: door de snuivermast wordt lucht aangezogen voor het laten draaien van de diesels, de bemanning krijgt dus ook frisse lucht, terwijl de afgewerkte gassen van de GMC motoren onder water worden verspreid. Een rottigheidje nog,  bij een glad zeetje werkt dit prima, doch de op de snuivermast gemonteerde snuiverkopklep moet bij ruwe zee  het binnenstromen van zeewater voorkomen en wordt deze klep gesloten. Door de nog doordraaiende motoren die dan de aanwezige lucht in de boot voor zich opeisen ontstaat onderdruk . Zwaar vervelend voor de manschappen, en het is dan of  over op de batterij (diesels stop) of rijzen ,dus aan de oppervlakte gaan varen.
 Op de opgestoken snuivermast zit ook een whipantenne die HF activiteit mogelijk maakt, diep gedoken horizontaal gelocked, en snuiverend de spriet fier vertikaal.  Een TBL  tx van 200W en een TCS 40W vormden met B40 B41 ontvangers de aanwezige apparatuur, een frequentiemeter zou ik bijna vergeten te noemen.
(wordt vervolgd)


Hobby Sites.

We willen regelmatig adressen publiceren die interessant kunnen zijn.voor zendamateurs. Maar.deze rubriek kan echter alleen blijven bestaan als iedereen die een voor ons amateurs interessante site ontdekt heeft dat aan de redactie meldt.
De redactie
Inzender 	Site			toelichting
PE2HS	www.mods.dk	
modificaties van allerlei merken RX en TRX
PAHRM	http://krasnodar.online.ru/hamradio/sch_eng.html
					info over schema's en programmeringsoftware
PDIDS	www.minvenw.nl/rws/mdi/geoloket/hoogte.html
					hoogte gegevens van je qth  m.b.v. je postcode